ಬೇರು ಶತಾವರಿಯು ಆಯುರ್ವೇದದ ಒಂದು ಬಹುಮುಖ್ಯ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಶತಾವರಿಯ ಔಷಧಿ ಗುಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇದನ್ನು ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಔಷಧಿ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಕಗಳ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಪ ಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಗಿಡ ಮೂಲಿಕೆಯು ನಮ್ಮ ಶರೀರವನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಪುನಶ್ವೇತನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ತ್ರೀ ಹಾರ್ಮೋನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಬಾಣಂತಿಯರಲ್ಲಿ ಎದೆ ಹಾಲು ಹೆಚ್ಚುವುದರಲ್ಲಿ ಸಹಾಯವಾಗು ವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಮಕ್ಕಳ ತಾಯಿ ಬೇರು ಎನ್ನುವರು.

ಸ್ತ್ರೀಯರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಆರೋಗ್ಯ ಟಾನಿಕ್‌ (Female Health Tonic) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಶತಾವರಿಯನ್ನು (Glutathione) ಕೆಲಸ ಆಮ್ಲಪಿತ್ತ, ಗ್ರಹಣಿ, ರಕ್ತಪಿತ್ತ, ಶುಕ್ತಕ್ಷಯ, ರಕ್ತಪ್ರದರ, ಸ್ತನ್ಯಕ್ಷಯ, ಮೂತ್ರ ವಿಕಾರ, ಆರ್ಶ, ಮಸ್ತಿಷ್ಕ ದೌರ್ಬಲ್ಯ, ಕ್ಷಯ ರೋಗ, ಶಿರೋರೋಗ, ಹೃದಯ ರೋಗ ತ್ತದೆ. ಇತ್ಯಾದಿ ರೋಗಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪರ್ಯಾಯ ಹೆಸರುಗಳು
ಶತಾವರಿ: ನೂರು (ಶತ್ರ) ರೋಗಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಇದರಲ್ಲಿ ಇರುವದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಶತಾವರಿ ಎನ್ನುವರು.
ಶತಮೂಲಿ: ನೂರು (ಶತ) ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಶತಮೂಲಿ ಎಂದು ಕರೆಯುವರು.

ಶತಾವರಿ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ;
ಬಾಹ್ಯ ಉಪಯೋಗ (External Use)

ಮುಖದ ಮೇಲಿನ ಸುಕ್ಕು (Face Wrinkles, Age lines):
ಶತಾವರಿ ಬೇರಿನ ಪಡಿಯನ್ನು ಗುಲಾಬಿ ಜಲದ ಜೊತೆ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ ಪೇಸ್ಟನ್ನು ಮುಖದ ಮೇಲೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸಲ ಹಚ್ಚಿ ಹತ್ತರಿಂದ ಇಪ್ಪತ್ತು ನಿಮಿಷ ಬಿಟ್ಟು ಒಣಗಿದ ಮೇಲೆ ಮುಖವನ್ನು ನೀರಿನಿಂದ ತೊಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಶತಾವರಿ ಆಂಟಿಆಕ್ಸಿಡೆಂಟ್ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ವಯಸ್ಸಾಗುವಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಮುಖದ ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸುಕ್ಕುಗಳನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ.
Pigmentation): ಶತಾವರಿ ಬೇರಿನ ಪುಡಿಯನ್ನು ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ ಈ ಲೇಪವನ್ನು ಮುಖದ ಮೊಡವೆಗಳ ಮೇಲೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸಲ ಹಚ್ಚಿ 15 ರಿಂದ 20 ನಿಮಿಷ ಬಿಟ್ಟು ಒಣಗಿದ ಮೇಲೆ ಮುಖವನ್ನು ನೀರಿನಿಂದ ತೊಳೆಯ ಬೇಕು, ಇದರಿಂದ ಮೊಡವೆಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಕಪ್ಪು ಕಲೆಗಳು ವಾಸಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮುಖದ ಕಾಂತಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಗ್ಲುಟಾಥಿಯೋನ (Glutathione) ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಗಾಯ (Wounds): ಮೇಲೆ ಶತಾವರಿ ಪೇಸ್ಟನ್ನು ಹಚ್ಚುವುದರಿಂದ ಗಾಯ ಬೇಗನೆ ವಾಸಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ತುಟಿಗಳ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣ (Black Lips): ತುಟಿಗಳು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದ್ದರೆ ಶತಾವರಿ ಪಡಿಗೆ ಜೇನುತುಪ್ಪವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಈ ಪೇಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದರಿಂದ ಎರಡು ಸಲ ತುಟಿಗಳಿಗೆ ಹಚ್ಚುವುದರಿಂದ ತುಟಿಗಳ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ತಲೆಹೊಟ್ಟು ಕೂದಲಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ: ಶತಾವರಿ ಪುಡಿಯನ್ನು ಆಮಲಕಿ (ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ) ಪುಡಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ ತಲೆಗೆ (Hair Pack) ಹಚ್ಚಿ ಅರ್ಧ ಗಂಟೆ ನಂತರ ತಲೆ ತೊಳೆಯು ವುದರಿಂದ ತಲೆಹೊಟ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ಕೂದಲು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

ದುಗ್ದಪಾನ (Lactation): ಹತ್ತು ಗ್ರಾಂ ತಾಜಾ ಅಥವಾ ಒಣಗಿದ ಶತಾವರಿ ಬೇರಿನ ಪುಡಿಯನ್ನು 100 ಮಿಲಿ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ 50 ಮಿಲಿ ಬರುವವರೆಗೆ ಕುದಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಈ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಶೋಧಿಸಿ (ಫಿಲ್ಟರ್) ಮಾಡಿ ಇದಕ್ಕೆ ರುಚಿಗೆ ತಕ್ಕಷ್ಟು ಸಕ್ಕರೆ ಸೇರಿಸಿ ದಿನಕ್ಕೆ ಎರಡು ಸಲ ಬಾಣಂತಿಯರು ಕುಡಿಯುವುದರಿಂದ ತಾಯಿಯ ಎದೆ ಹಾಲು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಆರೋಗ್ಯ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ.

ಪುನರ್ ಯೌವ್ವನ/ನವಚೈತನ್ಯ (Rejuvenation): ದಿನಾಲು ಐದರಿಂದ ಹತ್ತು ಗ್ರಾಂ ಶತಾವರಿ ಬೇರಿನ ಪುಡಿಯನ್ನು ಸಕ್ಕರೆ ಜೊತೆಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಎರಡು ಸಲ ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಆಯಾಸ, ಸುಸ್ತು, ನರ ದೌರ್ಬಲ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಶರೀರ ಚೈತನ್ಯಯುಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಶರೀರದ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ರಸಾಯನ (ಆಂಟಿ ಆಕ್ಸಿಡೆಂಟ್) ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಮೂತ್ರಕೋಶದ ಸೋಂಕು (Urinary Tract Infection): ದಿನನಿತ್ಯ 5 ಗ್ರಾಂ ಶತಾವರಿ ಬೇರಿನ ಪುಡಿಯನ್ನು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಪದೇಪದೇ ಬರುವ ಮೂತ್ರ ಕೋಶದ ಸೋಂಕು, ಉರಿಮೂತ್ರ, ಮೂತ್ರಪಿಂಡದ ಕಲ್ಲು ಕಡಿಮೆಯಾಗಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ರಕ್ತಮೂತ್ರ (Haematuria): ದಿನಾಲೂ 5 ಗ್ರಾಂ ಶತಾವರಿ ಪೌಡರನ್ನು ಸಕ್ಕರೆ ಜೊತೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಎರಡು ಸಲ ಊಟದ ನಂತರ ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಉರಿಮೂತ್ರ ಮತ್ತು ಮೂತ್ರದಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ಬರುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಅಲ್ಪವೀರ್ಯ(Aligosper mia): ಶತಾವರಿ ಪೌಡರನ್ನ ಅಶ್ವಗಂಧ ಪೌಡರ್ ಮತ್ತು ಕಪಿಕಚ್ಚು ಪೌಡರ್ ಮೂರು ಸಮ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಬೇಕು, ಮೂರರಿಂದ ಐದು ಗ್ರಾಂ ಮಿಶ್ರಣದ ಪುಡಿಯನ್ನು ಒಂದು ಕಪ್ಪು ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿ ಐದು ನಿಮಿಷ ಕುದಿಸಬೇಕು, ನಂತರ ಇದನ್ನು ಶೋಧಿಸಿ, ಕಡಿಯುವುದರಿಂದ ವೀರ್ಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಶರೀರದ ಶಕ್ತಿ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ.

ಶರೀರ ತೂಕ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು (Weigh Gain): 5 ಗ್ರಾಂ ಶತಾವರಿ ಪೌಡರನ್ನು ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿನ ಮಿಲ್ಕ್ ಶೇಕ್‌ ಜೊತೆ ಎರಡು ಸಲ ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಶರೀರ ತೂಕ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ದುರ್ಬಲ ಮತ್ತು ತುಂಬಾ ತೆಳ್ಳನೆ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಇದು ಒಳ್ಳೆಯ ಆರೋಗ್ಯ ಟಾನಿಕ್ ಆಗಿದೆ.

ಸ್ತ್ರೀ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Female Reproductive System): 5 ಗ್ರಾಂ ಶತಾವರಿ ಪೌಡರ್ ಅನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ದಿನಕ್ಕೆ ಎರಡು ಸಲ ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪಾಲಿಸಿಸಕ್ ಓವರಿನ ಸಿಂಡೋಮ್ (DCOS) ಕಡಿಮೆಯಾಗಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ತ್ರೀ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳನ್ನು ಸವ ತೋಲನದಲ್ಲಿಡುತ್ತದೆ. ಋತುಚಕ್ರದ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂಡೋತ್ಪತ್ತಿ ಚಕ್ರವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಮುಟ್ಟುನಿಲ್ಲುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು (Menopausal Problems) ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಶತಾವರಿಯ ಔಷಧಿ ಗುಣಗಳು:
ಆಂಟಿಆಕ್ಸಿಡೆಂಟ್‌ (Antioxident), ಆಂಟಿ ಇನ್‌ಫ್ಲೆಮೆಟರಿ (Antiin flammatary), ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ನಾಶಕ (Antimicrobial). ಆಂಟಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ (Anticancer) ಈ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಶತಾವರಿಯ ಪೋಷಣೆ ಸಂಯೋಜನೆ (Nutritional Composition): Calcium. Magnesium, Potassium. Copper. Zinc. Vit A., Vit C., Cobalt, Selenium, ಶತಾವರಿ ಬೇರನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೊದಲು ಆಯುರ್ವೆದ ವೈದ್ಯ/ ತಜ್ಞರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಅವರ ಸಲಹೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಇದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು.

Shatavari Queen of Herbs
Kannada Name: ಮಜ್ಜಿಗೆ ಗಡ್ಡೆ, ಮಕ್ಕಳ ತಾಯಿಬೇರು
Sanskrit Name: ಶತಾವರಿ
English Name: Asparagus
Botanical Name: Aspara- gus Recemousus (ಬರಹ : ಡಾ. ಸ್ವಾತಿ ಸುರೇಶ್‌, ಕುಂಬಾರ
ಆಯುರ್ವೇದ ವೈದ್ಯರು, ಬೆಂಗಳೂರು) ಸುದ್ದಿದಿನ.ಕಾಂ|ವಾಟ್ಸಾಪ್|9980346243