~ಡಾ. ಗುರುಸಿದ್ಧಯ್ಯಾ ಸ್ವಾಮಿ, ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು, ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗ, ಸಿ. ಬಿ. ಖೇಡಗಿ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ಅಕ್ಕಲಕೋಟ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ.

ಬದುಕಿನ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸೃಜನಶೀಲ ಶಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡ ಕಥೆಗಾರ, ಸಂಶೋಧಕ ಮತ್ತು ವಿದ್ವಾಂಸ

ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ

ಸಾಹಿತ್ಯವೆಂಬುದು ಬದುಕಿನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಅದು ಬದುಕಿನ ಒಳಸುಳಿಗಳನ್ನು ಅರಿತು, ಅನುಭವಗಳ ಆಳವನ್ನು ಶೋಧಿಸಿ, ಸಮಾಜದ ಅಂತರಂಗವನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುವ ಸೃಜನಶೀಲ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ. ಒಬ್ಬ ಲೇಖಕ ತನ್ನ ಸುತ್ತಲಿನ ಸಮಾಜವನ್ನು ಎಷ್ಟು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸುತ್ತಾನೆ, ಅಲ್ಲಿನ ಜನರ ನೋವು, ಸಂಕಟ, ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷಗಳನ್ನು ಎಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಆತನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸ್ವರೂಪ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸಮಕಾಲೀನ ಕನ್ನಡ ಕಥಾಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಮರೇಶ ನುಗಡೋಣಿಯವರು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಸ್ತುವನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಮಾಜದ ಸಂಕೀರ್ಣ ವಾಸ್ತವಗಳನ್ನು ಕಥನದ ಮೂಲಕ ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿರುವ ಅವರು ಕಥೆಗಾರ, ಕಾದಂಬರಿಕಾರ, ಸಂಶೋಧಕ, ವಿಮರ್ಶಕ, ಅಧ್ಯಾಪಕ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಾಗೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಅಮರೇಶ ನುಗಡೋಣಿಯವರ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಓದುವುದು ಎಂದರೆ ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕಿನ ಒಳಜಗತ್ತನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಂತೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಮಣ್ಣಿನ ವಾಸನೆ, ಜನರ ಮಾತಿನ ಲಯ, ಸಂಬಂಧಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣತೆ, ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಒತ್ತಡ, ಬಡತನದ ಸಂಕಟ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಕಾಲದ ತಲ್ಲಣಗಳು ಅವರ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅವರ ಕಥನದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕು ಕೇವಲ ಸುಂದರವಾದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಅನೇಕ ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ತನ್ನೊಳಗೆ ಹುದುಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಜೀವಂತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಗತ್ತು. ಆ ಜಗತ್ತಿನ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೂಲಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸಿರುವುದೇ ನುಗಡೋಣಿಯವರ ಬರವಣಿಗೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟತೆ.

ಜನ್ಮಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಬದುಕಿನ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ

1960ರ ಜೂನ್ 2ರಂದು ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಾನ್ವಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ನುಗಡೋಣಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಅಮರೇಶ ನುಗಡೋಣಿಯವರು ಜನಿಸಿದರು. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಅವರ ಬಾಲ್ಯವು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಕೃಷಿ, ರೈತಾಪಿ ಬದುಕು, ಕುಟುಂಬ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಅವರ ಬದುಕಿನ ಆರಂಭಿಕ ಅನುಭವಗಳೇ ಮುಂದೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿಶಾಲ ಅನುಭವಲೋಕವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದವು.

ಹಳ್ಳಿ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಭೌಗೋಳಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲ. ಅದು ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕಿನ ಮೊದಲ ಪಾಠಶಾಲೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಜನರ ನಡೆನುಡಿ, ಭಾಷೆ, ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಆಚರಣೆ, ನಂಬಿಕೆ, ವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ನುಗಡೋಣಿಯವರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪರಿಸರ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಅನುಭವ, ಹೊಲಗದ್ದೆಗಳ ಒಡನಾಟ, ಶ್ರಮಜೀವಿಗಳ ಬದುಕಿನ ಪರಿಚಯ ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಿಯ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆದ ಆತ್ಮೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದವು.

ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಯೌವನದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕಿನ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಮುಖಗಳು ಅವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಳಿಯದೆ ಉಳಿದವು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇತರರು ಗಮನಿಸದೆ ಹಾದುಹೋಗುವ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಥೆಯ ವಸ್ತುವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದೃಷ್ಟಿ ಅವರಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸಣ್ಣ ಘಟನೆಗಳ ಹಿಂದಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಅರಿಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಅವರ ಕಥನದ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ.

ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಓದಿದ ಅನುಭವವು ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಆಸಕ್ತಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿದ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕು, ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೂಲಕ ಹೇಗೆ ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಅರಿವು ಅವರಿಗೆ ಓದಿನ ಮೂಲಕ ದೊರೆಯಿತು. ಓದು, ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಲಿನ ಬದುಕಿನ ನಿರಂತರ ಅವಲೋಕನ ಅವರ ಸೃಜನಶೀಲ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಪೂರಕವಾದವು.

ಸಾಹಿತ್ಯದತ್ತ ಒಲವು ಮತ್ತು ಸೃಜನಶೀಲತೆಯ ಆರಂಭ

ಒಬ್ಬ ಲೇಖಕನ ಸೃಜನಶೀಲತೆಯ ಹಿಂದೆ ಅನೇಕ ಅನುಭವಗಳು, ಓದು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕ ಪ್ರೇರಣೆಗಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಅಮರೇಶ ನುಗಡೋಣಿಯವರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವೂ ಇಂತಹ ಬಹುಮುಖ ಪ್ರೇರಣೆಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ತಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿನ ಜನರ ಬದುಕು, ಅವರ ಸಂಕಟಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಅಸಮಾನತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವ ಸಂಬಂಧಗಳ ಒಳಸುಳಿಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಾ ಅವರು ಕಥೆ ಬರೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.

ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಪ್ರವೇಶವು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ನವ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ನಂತರದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕ ಚಳವಳಿಗಳು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ದಲಿತ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಬಂಡಾಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಪರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳು ಕನ್ನಡದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಸಮಾಜದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಜನರ ಅನುಭವಗಳು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದವು. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ನಡುವೆ ನುಗಡೋಣಿಯವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅನುಭವಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಕಥನ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡರು.

1991ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಅವರ ಮೊದಲ ಕಥಾಸಂಕಲನ ‘ಮಣ್ಣು ಸೇರಿತು ಬೀಜ’ ಕನ್ನಡ ಕಥಾಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು. ಈ ಸಂಕಲನವು ಅವರ ಸೃಜನಶೀಲ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಆರಂಭಿಕ ಹೆಜ್ಜೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಮುಂದಿನ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಭದ್ರವಾದ ಅಡಿಪಾಯವಾಯಿತು. ಈ ಕೃತಿಗೆ ದೊರೆತ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಮನ್ನಣೆ ಅವರ ಕಥನ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಂತಾಯಿತು.

ಮಣ್ಣಿನ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ಕಥನದ ಜೀವಂತಿಕೆ

ನುಗಡೋಣಿಯವರ ಕಥಾಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣು ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಅನುಭವಾತ್ಮಕ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಮಣ್ಣು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಭೂಮಿ ಅಲ್ಲ; ಅದು ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕಿನ ಆಧಾರ, ಶ್ರಮದ ನೆಲೆ, ನೆನಪುಗಳ ಜಗತ್ತು ಮತ್ತು ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಗುರುತು. ಮಣ್ಣಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ದುಡಿಮೆ, ಹಸಿವು, ಆಸೆ, ನಿರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಬದುಕಿನ ಹೋರಾಟಗಳು ಅವರ ಕಥನದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತವೆ.

‘ಮಣ್ಣು ಸೇರಿತು ಬೀಜ’ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದು ಸೃಜನಶೀಲ ಆಶಯ ಅಡಕವಾಗಿದೆ. ಬೀಜ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿದಾಗ ಹೊಸ ಜೀವದ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಬದುಕಿನ ಅನುಭವಗಳು ಲೇಖಕನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅವು ಕಥೆಗಳಾಗಿ ಮೊಳೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ನುಗಡೋಣಿಯವರ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಮಣ್ಣಿನ ಬದುಕಿನಿಂದ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆದ ಸೃಜನಶೀಲ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ.

ಅವರ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ರೈತ, ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆ, ದಲಿತ ಸಮುದಾಯ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ದುರ್ಬಲ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಅಸ್ತಿತ್ವದೊಂದಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಕೇವಲ ಕಥೆಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲ; ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ನಿಲ್ಲುವ ಜೀವಂತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು.

ತಮಂಧದ ಕೇಡು: ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳ ಅಂತರಂಗ

ಅಮರೇಶ ನುಗಡೋಣಿಯವರ ಕಥನ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಲ್ಲಿ **’ತಮಂಧದ ಕೇಡು’** ಕಥಾಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಈ ಕೃತಿಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಕಥೆಯು ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿನ ಜಾತಿ ಸಂಬಂಧಗಳು, ಜೀತದಾಳು ಪದ್ಧತಿ, ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುತ್ತದೆ.

ದುರುಗ ಮತ್ತು ಶಾಂತಗೌಡರ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ ಈ ಕಥೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ದುರುಗನು ಶಾಂತಗೌಡರ ಮನೆಯ ಜೀತದಾಳು. ಯಜಮಾನನ ಮನೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವನ ಬದುಕು ಬಹುಕಾಲದಿಂದ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮೀಯತೆ, ಅವಲಂಬನೆ ಮತ್ತು ಅಧೀನತೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇವೆ. ಆದರೆ ದುರುಗನ ಮಗ ಚೆನ್ನ ಮತ್ತು ಗೌಡರ ಮಗಳು ಅಕ್ಕಮ್ಮನ ನಡುವಿನ ವಿವಾಹದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದುರಾದಾಗ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಿಜಸ್ವರೂಪ ಅನಾವರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಆತ್ಮೀಯತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಜಾತಿಯ ಅಂತರ ಒಂದೇ ಅಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಠೋರ ಸತ್ಯವನ್ನು ಲೇಖಕರು ಇಲ್ಲಿ ತೆರೆದಿಡುತ್ತಾರೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಆತ್ಮೀಯ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಆತನನ್ನು ಸಮಾನ ಮನುಷ್ಯನೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಮಾಜದ ಜಾತಿ ಮನೋಭಾವ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಥೆಯಲ್ಲಿನ ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಯ ಪ್ರಸಂಗವೂ ವಿಶೇಷ ಅರ್ಥವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೆ ದುರುಗ ಶಾಂತಗೌಡರನ್ನು ತನ್ನ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತು ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಆದರೆ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅವರ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಬದಲಾವಣೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂತರದ ರೂಪಕವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ನದಿಯು ಕೇವಲ ಭೌಗೋಳಿಕ ಗಡಿಯಲ್ಲ; ಅದು ಜಾತಿ, ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಸಂಬಂಧಗಳ ನಡುವೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿರುವ ಅಂತರದ ಸಂಕೇತವೂ ಆಗಿದೆ.

ಈ ಕಥೆಯ ಮೂಲಕ ನುಗಡೋಣಿಯವರು ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಮಾಜದ ಒಳಗಿರುವ ವೈರುಧ್ಯಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮನುಷ್ಯನ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೇಗೆ ಗಡಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಓದುಗರ ಚಿಂತನೆಗೆ ಒಡ್ಡಿದ್ದಾರೆ.

ಸವಾರಿ: ಕಥೆಯಿಂದ ಚಲನಚಿತ್ರದವರೆಗೆ

‘ಸವಾರಿ’ ಅಮರೇಶ ನುಗಡೋಣಿಯವರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಬದುಕಿನ ಗಮನಾರ್ಹ ಕಥಾಸಂಕಲನವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಕಲನದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಕಥೆಯು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ ಗಿರೀಶ್ ಕಾಸರವಳ್ಳಿ ಅವರ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದ್ದು, ಅದರ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ‘ಕನಸೆಂಬೊ ಕುದುರೆ’ ಚಲನಚಿತ್ರ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ.

ಒಂದು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವುದು ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಕಥನದ ದೃಶ್ಯಾತ್ಮಕತೆ ಮತ್ತು ಕಲಾತ್ಮಕ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಲೇಖಕ ಪದಗಳ ಮೂಲಕ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತಾನೆ. ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಕ ದೃಶ್ಯ, ಧ್ವನಿ, ಬೆಳಕು, ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿನಯದ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ಕಲಾತ್ಮಕ ಅನುಭವವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಈ ರೂಪಾಂತರವು ನುಗಡೋಣಿಯವರ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ದೃಶ್ಯಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಂತಿದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಸೃಜನಶೀಲ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಅವರ ಕಥೆ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.

ದಡ ಸೇರಿಸು ತಂದೆ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದ ಕಥನ ಪ್ರತಿಭೆ

ಅಮರೇಶ ನುಗಡೋಣಿಯವರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ **’ದಡ ಸೇರಿಸು ತಂದೆ’ ಕಥಾಸಂಕಲನವು ಮಹತ್ವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕೃತಿಗೆ 2025ನೇ ಸಾಲಿನ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿರುವುದು ಅವರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಪರಿಶ್ರಮಕ್ಕೆ ದೊರೆತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೌರವವಾಗಿದೆ.

ಈ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಕಥೆಗಳಿದ್ದು, ಸಮಕಾಲೀನ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಮಾಜದ ವಿವಿಧ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಲೇಖಕರು ಕಥನದ ಮೂಲಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮರ್ಯಾದಾ ಹತ್ಯೆ, ಗುಂಪು ಹಿಂಸಾಚಾರ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸಮಾನತೆ, ಮಾನವ ಸಂಬಂಧಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣತೆ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಗಳ ಕುಸಿತದಂತಹ ಸಂಗತಿಗಳು ಈ ಕೃತಿಯ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗುತ್ತವೆ.

‘ದಡ ಸೇರಿಸು ತಂದೆ’ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೇ ಒಂದು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ರೂಪಕಾತ್ಮಕ ಅರ್ಥವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಬದುಕಿನ ಸಂಕಷ್ಟಗಳ ನಡುವೆ ದಡವನ್ನು ತಲುಪಬೇಕೆಂಬ ಹಂಬಲ, ಅಸುರಕ್ಷಿತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮೂಲಕ ಬದುಕನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಈ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಿಸಬಹುದು.

ಈ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು ಸಮಾಜದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಮನುಷ್ಯರ ಬದುಕಿನ ತಲ್ಲಣಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಒತ್ತಡಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಘನತೆ ಮತ್ತು ಅಸ್ತಿತ್ವ ಹೇಗೆ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಥನದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಕೃತಿಗೆ ದೊರೆತ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಅಮರೇಶ ನುಗಡೋಣಿಯವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಧನೆಯ ಗೌರವ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡದ ಸಮಕಾಲೀನ ಕಥಾಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ದೊರೆತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮನ್ನಣೆಯೂ ಆಗಿದೆ.

ಕಾದಂಬರಿ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ನುಗಡೋಣಿಯವರು

ಕಥೆಗಾರರಾಗಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತನ್ನು ಪಡೆದ ಅಮರೇಶ ನುಗಡೋಣಿಯವರು ಕಾದಂಬರಿ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿಯೂ ತಮ್ಮ ಸೃಜನಶೀಲತೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. **’ದಂದುಗ’** ಮತ್ತು ‘ಗೌರಿಯರು’ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಕಾದಂಬರಿಗಳಾಗಿವೆ.

ಕಾದಂಬರಿ ಎಂಬುದು ವಿಶಾಲವಾದ ಬದುಕಿನ ಅನುಭವಗಳನ್ನು, ಅನೇಕ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕಾಲದ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ. ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಂದ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲವಾದ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ.

ನುಗಡೋಣಿಯವರು ತಮ್ಮ ಕಥನಾನುಭವವನ್ನು ಕಾದಂಬರಿ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿರುವುದು ಅವರ ಸೃಜನಶೀಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಥೆಯ ಸಾಂದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಕಾದಂಬರಿಯ ವ್ಯಾಪಕತೆಯ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು.

ಕವನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ

ಕಥೆಗಾರರಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿರುವ ನುಗಡೋಣಿಯವರು ಕವನ ರಚನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. **’ನೀನು, ಅವನು, ಪರಿಸರ’** ಎಂಬ ಕವನ ಸಂಕಲನವು ಅವರ ಕಾವ್ಯಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ.

ಕಾವ್ಯವು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅಂತರಂಗದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿದೆ. ಈ ಕೃತಿಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಇತರರು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ಮಾನವ ಬದುಕಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತವೆ.

ಇದರಿಂದ ನುಗಡೋಣಿಯವರ ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಕಥೆ ಮತ್ತು ಕಾದಂಬರಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೆ ಕಾವ್ಯದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿರುವುದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.

ಸಂಶೋಧಕ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಕರಾಗಿ ಅಮರೇಶ ನುಗಡೋಣಿ

ಅಮರೇಶ ನುಗಡೋಣಿಯವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಆಯಾಮವೆಂದರೆ ಅವರ ಸಂಶೋಧನಾ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಾ ಕಾರ್ಯ. ಅವರು ಕೇವಲ ಸೃಜನಶೀಲ ಲೇಖಕರಲ್ಲ; ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪರಂಪರೆ, ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಸಾಹಿತ್ಯ, ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ, ತತ್ವಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿಯೂ ತಮ್ಮ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಆಲನಹಳ್ಳಿಯವರ ಬದುಕು ಮತ್ತು ಬರಹದ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನ, ‘ನುಡಿವ ಪಾಡು’, ‘ನುಡಿವ ಬೆಡಗು’, ತತ್ವಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ, ವಚನಗಳ ಅನುಸಂಧಾನ, ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮುಂತಾದ ಕೃತಿಗಳು ಅವರ ವಿದ್ವತ್ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತವೆ.

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನೋಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅದರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅವರ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ.

ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಕನ್ನಡದ ವೈಚಾರಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಂಪತ್ತು. ಬಸವಣ್ಣ, ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು ಮತ್ತು ಇತರ ಶರಣರ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿರುವ ಸಮಾನತೆ, ಕಾಯಕ, ದಾಸೋಹ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿವೆ. ಇಂತಹ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅನುಸಂಧಾನವು ನುಗಡೋಣಿಯವರ ವೈಚಾರಿಕ ಅಧ್ಯಯನದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ತತ್ವಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅಧ್ಯಯನದ ಮೂಲಕ ಜನಪದ ಮತ್ತು ತಾತ್ವಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅರಿಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವೂ ಅವರ ಸಂಶೋಧನಾ ಆಸಕ್ತಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಧ್ಯಯನ

ಅಮರೇಶ ನುಗಡೋಣಿಯವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಬದುಕಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಹೈದ್ರಾಬಾದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ, ವಿಮೋಚನಾ ಚಳವಳಿ, ಜನಪದ ಹಾಡುಪಾಡು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅವರು ಆಸಕ್ತಿ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೈದ್ರಾಬಾದು ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಮೋಚನಾ ಚಳವಳಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹಾಡುಪಾಡುಗಳ ಕುರಿತ ಅವರ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸ್ಮೃತಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿವೆ.

ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದ ಇತಿಹಾಸವು ಕೇವಲ ರಾಜರು, ಆಡಳಿತಗಾರರು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧಗಳ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಬದುಕು, ಅವರ ಹೋರಾಟ, ಹಾಡುಗಳು, ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮೂಹಿಕ ನೆನಪುಗಳೂ ಅದರ ಭಾಗವಾಗಿವೆ. ಈ ವಿಶಾಲ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ನುಗಡೋಣಿಯವರ ಸಂಶೋಧನಾ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

ಅವರ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಗ್ರಾಮೀಣ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಪರಸ್ಪರ ಪೂರಕವಾಗಿವೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬದುಕಿನ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು.

ಹಂಪಿ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸೇವೆ

ಸೃಜನಶೀಲ ಲೇಖಕನಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧಕನಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡ ಅಮರೇಶ ನುಗಡೋಣಿಯವರು ಹಂಪಿಯ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಾತಾವರಣವು ಅವರ ಅಧ್ಯಯನ, ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಚಿಂತನೆಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು.

ಸುಮಾರು ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಅವರು ಅನೇಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಅವರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸೇವೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಒಬ್ಬ ಉತ್ತಮ ಅಧ್ಯಾಪಕನು ಕೇವಲ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಬೋಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಮನೋಭಾವ, ಅಧ್ಯಯನದ ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಚಿಂತನೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಾನೆ. ನುಗಡೋಣಿಯವರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಬದುಕಿನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಈ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಗುರುತಿಸಬಹುದು.

ಸಂಶೋಧನೆ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಪದವಿ ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಹೊಸ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಕಾರ್ಯ. ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ, ಆಳವಾದ ಅಧ್ಯಯನ, ಸೂಕ್ತ ಆಕರಗಳ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮೂಲಭೂತ ಗುಣಗಳೆಂಬ ನಿಲುವು ಅವರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಭಾಷೆ, ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಕಥನದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ

ಅಮರೇಶ ನುಗಡೋಣಿಯವರ ಕಥೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ ಅವರ ಭಾಷೆ. ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಷಾ ಪರಿಸರದ ಸಹಜತೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಪದಪ್ರಯೋಗ, ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಭಾಷಣೆಯ ಲಯಗಳು ಅವರ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಜೀವಂತಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಅವರ ಕಥೆಗಳ ಪಾತ್ರಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತವೆ. ಭಾಷೆಯ ಮೂಲಕವೇ ಅವರ ಬದುಕಿನ ಅನುಭವ, ಮನಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.

ಆರಂಭಿಕ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ನೈಜ ಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಅನುಭವಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯವಿದ್ದರೆ, ನಂತರದ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವ ಮತ್ತು ಕಲ್ಪನೆಯ ಸಮನ್ವಯ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಅವರ ಕಥನ ತಂತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಅವರ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಘಟನೆಗಳ ನಿರೂಪಣೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಅವುಗಳ ಹಿಂದಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಓದುಗರಿಗೆ ಮನದಟ್ಟು ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದೆ. ಸರಳವಾದ ಸನ್ನಿವೇಶದ ಮೂಲಕ ಗಂಭೀರವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಡುವುದು ಅವರ ಕಥನದ ಗಮನಾರ್ಹ ಗುಣವಾಗಿದೆ.

ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ

ಅಮರೇಶ ನುಗಡೋಣಿಯವರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅಂತಃಸತ್ವ ಮಾನವೀಯತೆಯಾಗಿದೆ. ಜಾತಿ, ವರ್ಗ, ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ವಿಭಜಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅವರ ಕಥೆಗಳು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತವೆ.

ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಗೌರವ, ಬದುಕಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಆಶಯ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿದೆ.

ಅವರ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಶೋಷಿತ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲ ಜನರ ಬದುಕಿಗೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ದೊರೆಯುವುದು ಕೇವಲ ಸಹಾನುಭೂತಿಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲ. ಅದು ಸಮಾಜದ ಅಸಮಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖಕ ಹೊಂದಿರುವ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಸೂಚನೆಯಾಗಿದೆ.

ಸಾಹಿತ್ಯವು ಓದುಗರಿಗೆ ಮನರಂಜನೆ ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅವರನ್ನು ಚಿಂತನೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಬೇಕು. ತಮ್ಮ ಕಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ನುಗಡೋಣಿಯವರು ಈ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸಮಕಾಲೀನ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಸ್ಥಾನ

ಸಮಕಾಲೀನ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಮರೇಶ ನುಗಡೋಣಿಯವರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವಾಗ ಅವರ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅನುಭವ, ಕಥನದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು.

ಅವರು ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬದುಕನ್ನು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿಶಾಲ ವಲಯಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಮಾಜದೊಳಗಿನ ಸಂಘರ್ಷಗಳು, ಜಾತಿ ಸಂಬಂಧಗಳು, ಶ್ರಮಜೀವಿಗಳ ಬದುಕು ಮತ್ತು ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಮಾನವೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಕಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಪ್ರಾದೇಶಿಕತೆಯ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಮಾನವೀಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತದೆ. ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹಳ್ಳಿಯ ಘಟನೆ ಕೂಡ ಮಾನವ ಸಮಾಜದ ವಿಶಾಲವಾದ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅವರ ಕಥನಗಳು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸಾಧನೆಗೆ ದೊರೆತ ಮಹತ್ವದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮನ್ನಣೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಗೌರವವು ಅವರ ಸೃಜನಶೀಲ ಬರವಣಿಗೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕಥನ ಪರಂಪರೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನೂ ಗುರುತಿಸಿದೆ.

ಉಪಸಂಹಾರ: ಬದುಕನ್ನು ಬರಹವಾಗಿಸಿದ ಸೃಜನಶೀಲ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ

ಅಮರೇಶ ನುಗಡೋಣಿಯವರ ಬದುಕು ಮತ್ತು ಬರಹಗಳನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅವಲೋಕಿಸಿದಾಗ ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವು ಅನುಭವ, ಅಧ್ಯಯನ, ಸಂಶೋಧನೆ, ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದ್ಧತೆಗಳ ಸಮನ್ವಯದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

ನುಗಡೋಣಿ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿನ ಬದುಕನ್ನೇ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮಹತ್ವದ ವಸ್ತುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಮಣ್ಣಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡ ಜನರ ಅನುಭವಗಳು ಅವರ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಿವೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಮಾಜದ ಆಂತರಿಕ ಸಂಘರ್ಷಗಳು, ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಒತ್ತಡಗಳು, ಶ್ರಮಜೀವಿಗಳ ಬದುಕು ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಗಳು ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಜೀವಾಳವಾಗಿವೆ.

‘ಮಣ್ಣು ಸೇರಿತು ಬೀಜ’ದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪಯಣ ‘ತಮಂಧದ ಕೇಡು’, ‘ಸವಾರಿ’ ಮತ್ತು ‘ದಡ ಸೇರಿಸು ತಂದೆ’ ಮುಂತಾದ ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಶಾಲವಾದ ಸೃಜನಶೀಲ ನೆಲೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಕಾದಂಬರಿ, ಕವನ, ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶೆಗಳ ಮೂಲಕವೂ ಅವರು ತಮ್ಮ ವಿದ್ವತ್ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಹಂಪಿಯ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧಕರಿಗೆ ನೀಡಿದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಅವರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಬದುಕಿನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ. ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಅಧ್ಯಯನವು ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಆಯಾಮವನ್ನು ನೀಡಿದೆ.

ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೌರವಯುತ ಸ್ಥಾನ ಕಲ್ಪಿಸಿರುವುದು. ಸಮಾಜದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಜನರ ನೋವು, ಅವಮಾನ, ಅಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಬದುಕಿನ ಹೋರಾಟಗಳಿಗೆ ಅವರು ಕಥನದ ಮೂಲಕ ಧ್ವನಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಒಬ್ಬ ಲೇಖಕನ ಸಾಧನೆ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಎಷ್ಟು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದಲ್ಲ; ಆತ ತನ್ನ ಕಾಲದ ಬದುಕನ್ನು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾನೆ, ಸಮಾಜದ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಎಂತಹ ಚಿಂತನೆಯ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ. ಈ ಮಾನದಂಡದಲ್ಲಿ ಅಮರೇಶ ನುಗಡೋಣಿಯವರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸಾಧನೆ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ.

ಮಣ್ಣಿನ ಬದುಕಿನಿಂದ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿಶಾಲ ದಡದವರೆಗೆ ಸಾಗಿದ ಅವರ ಸೃಜನಶೀಲ ಪಯಣ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸ್ಮರಣೀಯ ಅಧ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ. ಬದುಕನ್ನು ಓದಿ, ಬದುಕನ್ನೇ ಬರಹವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ, ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಅಮರೇಶ ನುಗಡೋಣಿಯವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆ ಅಭಿನಂದನಾರ್ಹವೂ ಅನುಸರಣೀಯವೂ ಆಗಿದೆ.

ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬೀಜಗಳು ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರುಗಳ ಓದುಗರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಚಿಂತನೆಗಳಾಗಿ ಮೊಳೆಯಲಿ; ಅವರ ಬರಹದ ಪಯಣ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಹೊಸ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡಲಿ ಎಂಬ ಆಶಯದೊಂದಿಗೆ ಈ ಹಿರಿಯ ಸೃಜನಶೀಲ ಸಾಹಿತಿಗೆ ಹೃತ್ಪೂರ್ವಕ ಅಭಿನಂದನೆಗಳು.

—

ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು: ಮಣ್ಣು ಸೇರಿತು ಬೀಜ, ತಮಂಧದ ಕೇಡು, ಒಡಲ ಹಂಗು, ಮುಸ್ಸಂಜೆಯ ಕಥಾನಕಗಳು, ಸವಾರಿ, ಚುಕ್ಕಿ ಮದುವೆ ಪ್ರಸಂಗ, ದಡ ಸೇರಿಸು ತಂದೆ, ದಂದುಗ, ಗೌರಿಯರು, ನೀನು–ಅವನು–ಪರಿಸರ.

ಪ್ರಮುಖ ಗೌರವ: 2025ನೇ ಸಾಲಿನ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ‘ದಡ ಸೇರಿಸು ತಂದೆ’ ಕಥಾಸಂಕಲನ.

ಡಾ. ಗುರುಸಿದ್ಧಯ್ಯಾ ಸ್ವಾಮಿ
ಎಂ.ಎ., ಎಂ.ಫಿಲ್., ಪಿಹೆಚ್.ಡಿ., ನೆಟ್,
ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು,
ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗ,
ಸಿ. ಬಿ. ಖೇಡಗಿ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ,
ಅಕ್ಕಲಕೋಟ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ
ಮೊಬೈಲ್ 9175547259
E mail- gurusiddayyaswami123@gmail.com

ಸಂತೆಬೆನ್ನೂರು  ಫೈಜ್ನಟ್ರಾಜ್

ಆಲಿಸು, ಎದೆಗೆ ನುಗ್ಗುವ ಗಾಳಿ ಹೇಳುತಿದೆ ಏನೇನೊ

ನನ್ನದಲ್ಲದ ಮಾತುಗಳು ಯಾರವವೊ

–ದೇವನೂರು ಮಹಾದೇವ

ತಿಂದಿರೋದು ಎಲ್ಡೆಯ ತಕ ಇದೊಂದು ಅಂತ

ಅವ್ವ ಕೊಟ್ಟ ರೊಟ್ಟಿ ನಾಲ್ಕನೆಯದು

ರೊಟ್ಟಿ ತುಂಬಾ ಅವ್ವನ ಬೆರಳುಗಳೇ ಅಕ್ಷರಗಳು

ಕಲಾಯಿ ತೆಗೆದು ಹಂಡೆ ಹೊಳೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದ

ಅಪ್ಪ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಕುಟ್ಟಿದ ಚಿತ್ತಾರ

ಅವನ ಬೆವರ ಚುಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಮಗ್ಗಿ ಸಾಲುಗಳು

ನಮ್ಮವರೆಲ್ಲಿ ಕಲಿತಾರೆ ಅಂದ ಅಜ್ಜ ಮಣ್ಣಲ್ಲಿ ಮೂಳೆ ಸಮೇತ ಮಾಯ

ಹಿತ್ತಲ ತುಂಬಾ ಗಿಡ ಬೆಳೆಸಿ ಕಾಗೆ ಗುಬ್ಬಿಗಳಿಗೆ ಕಾಳಿಕ್ಕಿ

ಅಂಗಳದ ನಾಯಿ, ಕಟ್ಟೆಯ ಬೆಕ್ಕಿಗೂ ಹಾಲಿಕ್ಕುವ ಅಜ್ಜಿ ಅಕ್ಷರ ಕಲಿಯದೇ

ಎದೆಯ ಹೊಲ ಹಸನು ಮಾಡಿ ಹೋದಳು

ಎಲ್ಲಾ ಹೋದರು, ಯಾರೋ ಏನೋ ಹೇಳುವ ದನಿ ಎಲ್ಲೋ

ದೂರದಿ ಕಳಿಸುತ್ತಿದೆ ಆಲಿಸಬೇಕು

ಸತ್ತವರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರು ಸಾಯುತ್ತಾರೆ ಉಳ್ಳವರ ಮನೆಗಳ ಹೊಸ್ತಿಲ

ರಂಗೋಲಿ ನಮ್ಮಂಗಳಕ್ಕೆ ಈಗೀಗ ಬಂದಿದೆ ; ಸ್ಲೇಟಿನ ಅ,ಆ,ಇ,ಈ ಕಂಡಂತೆ

ನನ್ನೊಳಗೂ ನೂರು ಮಾತುಗಳಿವೆ

ಸುಡುವ, ಧಿಕ್ಕರಿಸುವ ಮತ್ತು ಜಗತ್ತನ್ನು

ಅಮ್ಮನಂತೆಯೇ ಪ್ರೀತಿಸುವ ಮಾತುಗಳು

ನೀವು ಹಾಡಿಬಿಟ್ಟ ಹಳೆಯ ಹಾಡು ಮತ್ತು ಅರ್ಧ ಕವಿತೆ ತುಟಿ

ತುದಿಯಲ್ಲಿದೆ ದುರ್ಗಮ್ಮನ ಗುಡಿ ಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ

ತಲೆಗೆ ಟೋಪಿ ಹಾಕಿಯೇ ಕೂರುತ್ತೇನೆ

ಅಂಗೈ ಒಡ್ಡಿ ಪ್ರಸಾದ ಕಣ್ಣಿಗೊತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ

ಎಲ್ಲರ ಮಾತು ಎದೆಗಿಳಿಸಿ ಅಲ್ಲಾ ಹು..ದನಿ ಕೇಳಿ ಹೊರಡುತ್ತೇನೆ ;

ಅಪ್ಪ ಕಲಿಸಿದ ಪಾಠ, ಅಮ್ಮನ ಬೆರಳು ಮೂಡಿದ ರೊಟ್ಟಿ, ಅಜ್ಜಿಯ ಬುದ್ಧ ಚರಿತೆ

ಶಾಲೆಯ ಪುಸ್ತಕದ ಒಳಗೆ ಪಾಠವಾಗಲೆಂದು ನಿಟ್ಟುಸಿರಿಡುತ್ತೇನೆ

ನನ್ನೊಳಗಿನ ಮಾತುಗಳಿಗೆ

ಅವ್ವನ ರೊಟ್ಟಿ,  ಅಪ್ಪನ ಬೆವರ ಹನಿ ಮತ್ತು

ಕಲಿತ ಅಗಣಿತ ಅಕ್ಷರಗಳು ಸಾಕ್ಷಿ

ಎರಡಲ್ಲದ ಒಂದಕೆಳೆಸುವ ಬುದ್ಧ,ಬಸವ,ಬಾಪೂಗಳು

ನಮ್ಮೂರ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಾಡಿದ್ದು

ಅವ್ವನೋ, ಅಜ್ಜಿಯೋ ಅಕ್ಕರ ಕಲಿಸಿದ ಮಾಸ್ತರೋ…ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ

ಕಲಿಯದ ಅವ್ವ-ಅಪ್ಪ ಕಲಿಸಿ ಹೋದರು

ಕಲಿತ ನಾನು ಎದೆಯ ದನಿಗೆ ಮೂಕನಾಗಿ

ನನ್ನದಲ್ಲದ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ಗೋಣಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ;

ಮತ್ತೆಲ್ಲಿ ಬಂದಾನು ಬುದ್ಧ, ಬಿಡಿ!

ಸಂತೆಬೆನ್ನೂರು  ಫೈಜ್ನಟ್ರಾಜ್, 9902935999

~ಟಿ.ಆರ್. ಪ್ರಕಾಶ ಭಾಗವತ, ಶಿರಸಿ

ಬರೋಬ್ಬರಿ ನಾಲ್ಕು ಎಕರೆ ಅಡಿಕೆ ತೋಟ ಸಮಾಧಿಯಾಗಿತ್ತು! ಆ ವರ್ಷದ ಮಳೆಗೆ ಅದೇನು ಆವೇಶ ಬಂದಿತ್ತೋ… ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಕೆಲವೆಡೆ ಭಯಂಕರ ಭೂಕುಸಿತವಾದ ಸುದ್ದಿಯಾಗಿ ವಾರ ಕಳೆದಿರಲಿಲ್ಲ; ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೊಡಗು, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಉತ್ತರಕನ್ನಡ, ಶಿಕಾರಿಪುರ ಹೀಗೆ ಕೆಲವೆಡೆಯೂ ಭೂಕುಸಿತದ ಭಯಾನಕ ಸುದ್ದಿಗಳು ಬರತೊಡಗಿತ್ತು. ಸುದ್ದಿ ವಾಹಿನಿಗಳು “ತಾವೇ ಮೊದಲು… ತಮ್ಮಲ್ಲೇ ಮೊದಲು” ಅನ್ನುತ್ತ ಗ್ರೌಂಡ್ ಝೀರೋದ ರಿಪೋರ್ಟ ಕೊಡುವಾಗ ಒಂದಷ್ಟು ಘಟನೆಯ ವಿಡಿಯೋಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಸುದ್ದಿಯ ಭಯಾನಕತೆಯನ್ನು ಉಲ್ಬಣಿಸುತ್ತ ಉಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಗುಡ್ಡಗಳ ಕಣಿವೆ ಕಿಬ್ಬುಗಳಲ್ಲಿ ಲಾಗಾಯ್ತಿನಿಂದ ಬದುಕು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡವರಿಗೆ ದಿನೇ ದಿನೇ ಅಷ್ಟಷ್ಟೇ ಉಸಿರುಗಟ್ಟತೊಡಗಿತ್ತು!

ತಿಂಗಳು ಕಳೆದರೂ ಬಾನ ಬೆಳಕು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡದ ಕಾರ್ಮೋಡ ಸುರಿಸಿದ ಮಳೆ ಹಿಂದಿನೆಲ್ಲ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮುರಿದಿತ್ತು. ಮುರಿದುಕೊಂಡು ಬಿದ್ದ ಮಳೆಗೆ ಮುರಿದ ಮನೆಗಳು, ಮನಸ್ಸುಗಳು ಕೊನೆಗೆ ಬದುಕೂ ಕೂಡ ಕೋಡಿಬಿದ್ದು, ಧುಮ್ಮಿಕ್ಕಿ ಬಂದ ಕೆನ್ನೀರಿಗೆ ಕೊಚ್ಚಿಹೋಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅನಾಮತ್ತಾಗಿ ಸರಿದ ಗುಡ್ಡಗಳು, ಅದೆಷ್ಟು ಜನರ ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿಸಿತ್ತೋ..! ವಾರ್ತೆ ನೋಡಿದವ ಅದೇ ಗುಂಗಿನಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಮಲಗಿದ್ದ ಅಪ್ಪ. ನಡುರಾತ್ರಿ ಸರಿದೆರಡು ತಾಸು ಕಳೆದಿರಬಹುದು, ದಿಂಬಿನಡಿ ಭೂಮಿ ಬಿರಿದ ಶಬ್ಧವಾಯ್ತು ಅನ್ನುತ್ತ ತಡಬಡಿಸಿ ಎದ್ದವ, ನಮ್ಮನ್ನೆಲ್ಲ ಕೂಗಿ ಕರೆಯುತ್ತ ಅಂಗಳಕ್ಕೋಡಿಸಿದ. ಗಾಢ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅಮ್ಮ, “ಅಷ್ಟು ಲಾಯ್ಕ್ ನಿದ್ರೆ ಬಂದಾಗ ಸತ್ರೂ ಗೊತ್ತಾಗದಿಲ್ಯಾಗಿತ್ತು… ಅದೆಂತಾ ನಮ್ನಿ ಕೂಗಿ ಎಬ್ಬಿಸಿದ್ರಪಾ…”ಅನ್ನುತ್ತ ಕಣ್ಣುಜ್ಜಿಕೊಂಡು ಹೆಜ್ಜೆ ಕಿತ್ತಿಡುತ್ತ ಅಂಗಳಕ್ಕೋಡಿ ಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಂತಳು. ಧಾರಾಕಾರ ಸುರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಮಳೆ ತುಸು ಬಿಡುವು ಕೊಟ್ಟಿತ್ತು. ತೆಂಗು, ಅಡಿಕೆ ಮರಗಳಿಂದ ಬುಡದ ಬಾಳೆ ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದ ಹನಿಗಳ ತಾಳಕ್ಕೆ, ಜೀರುಂಡೆಗಳ ಸಂವಾದಿನಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಅಣಕಿಸುವಂತಿತ್ತು. ಜೊತೆಗೆ, ಆ ನಡುರಾತ್ರಿ ಅಪ್ಪನ ಆತಂಕದ ಸುತ್ತ ಕವಿದ ಭಯಾನಕ ಕತ್ತಲು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಭೀತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತ್ತು!

“ಸುತ್ತಮುತ್ತ  ಎಲ್ಲೋ.. ಭೂಮಿ ಬಾಯಿಬಿಟ್ದಂತೂ ಖರೆ…” ಅಪ್ಪ ಅವನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಹಲುಬಿದ. “ನಿಮಗೆ ವಾರ್ತೆ ನೋಡಿದ್ದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿಪ್ಪು… ಕಾಡಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೊ ದೊಡ್ಡ ಮರ ಮುರದು ಬಿದ್ದಿಪ್ಪು… ಅಷ್ಟೆಯಾ” ಅನ್ನುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅಮ್ಮನತ್ತ ಕೈ ತೋರಿ ತಡೆದ ಅಪ್ಪ, ತೋಟದ ಕಡೆ ಕಿವಿ ಕೊಟ್ಟು ಆಲಿಸತೊಡಗಿದ. ಕೆಲ ಸಮಯ ಹಾಗೇ ನಿಂತಿದ್ದ ಅಪ್ಪನಲ್ಲಿ “ಮತ್ತೆ ಬ್ಯಾಟ್ರಿ ತಗಂಡು ತೋಟಕ್ಕೆ ಹೋಪುದ್ ಬ್ಯಾಡ ಈಗ! ಎಂತಾ ಆಯ್ದಿಲ್ಲೆ… ಬೆಳಗೆ ನೋಡುವ” ಅಂದ ಅಮ್ಮ ಬಿರಿಬಿರಿನೆ ಮನೆ ಹೊಕ್ಕೇ ಬಿಟ್ಟಳು. ಆ ರಾತ್ರಿ ಅಪ್ಪನ ನಿದ್ರೆ ಹಾರಿಹೋಗಿತ್ತು. ಬೆಳಗಾಗುವ ತನಕ ಒಂದಾದ ಮೇಲೊಂದು ಕವಳ ಜಗಿಯುತ್ತಲೇ ಕುಳಿತಿದ್ದವ ನಸುಕು ಇಣುಕುತ್ತಿದ್ದಂತೇ ತೋಟದೆಡೆ ಧಾವಿಸಿದ್ದ.

ಅಷ್ಟು ಹೊತ್ತಾದರೂ ಮರಳಿ ಬರಲೆ ಇಲ್ಲ ಅಪ್ಪ. ಆತಂಕದಿಂದಲೆ ಅಮ್ಮ ತೋಟದೆಡೆ ಓಡಿದ್ದಳು. ದೂರದಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕೈ ಹೊತ್ತು ಕುಳಿತಿದ್ದ. ಅಮ್ಮ ಧಾವಿಸಿ ಅಪ್ಪನ ಬೆನ್ನು ಸವರಿದಳು. ಎದುರು ಬಟಾ ಬಯಲಾದಂತೆ! ಬಾನು ಕಾಣತೊಡಗಿತ್ತು! ತಲೆ ಎತ್ತಿ ನೋಡಿದ ಅಮ್ಮ, “ರೀ… ನಮ್ಮ ತೋಟ ಎಲ್ರೀ..!?” ಅನ್ನುತ್ತಲೇ ಎದುರಿನ ದೃಶ್ಯ ಕಂಡು ಎದೆ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು “ಅಯ್ಯೋ ಭಗವಂತ…!!” ಕಿರುಚಿಕೊಂಡಳು! ಮುಂದಿನ ತಗ್ಗಿನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಎಕರೆ ಫಲ ಭರಿತ ಅಡಿಕೆ ತೋಟ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಯವಾಗಿತ್ತು. ಇವರಿದ್ದ ದಿಬ್ಬದ ಇನ್ನೊಂದೆಡೆಯ ಕಾಡಿನ ಗರ್ಭವೇ ಪಾತವಾದ ಹಾಗೆ ಕೆಂಜವಳು ಕಾರಿದ ಮಣ್ಣು ಜಾರುತ್ತ, ಕದಡುತ್ತ, ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನೆಲ್ಲ ಆಪೋಶನ ಮಾಡಿತ್ತು. ಬಾನೆತ್ತರಕೂ ನಿಂತು ಬಿಸಿಲಿಗೆ ತಡೆಗೋಡೆಯಂತಿದ್ದ ಆ ಕಾಡು, ಕದಡಿದ ಪರಿ ಭೀಭತ್ಸವಾಗಿತ್ತು! ಪ್ರಕೃತಿಯ ಕ್ರೌರ್ಯದ ಕೆಂಜರುಗಿನಿಂದ ಒಂದೊಂದು ಅಡಿಕೆ ಮರ,ಗಿಡಗಳನ್ನೂ ಹೊಸಕಿ ಕೊಂದ ಗುಡ್ಡದ ಮಣ್ಣು ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಕಲಸಿದಂತಾಗಿತ್ತು!! ತಮ್ಮ ಹರಯವನ್ನೆಲ್ಲ ಎರೆದು ನೆಟ್ಟು ಬೆವರುಣಿಸಿ ಬೆಳೆಸಿದ ಅಡಿಕೆ ತೋಟವೆ ಅವರ ಬದುಕು! ಅವರ ಸಾಧನೆ! ಒಂದಿರುಳು ಕಳೆಯುವದರೊಳಗೆ  ಬಯಲಾದ ದಿಗ್ಭ್ರಮೆ ಅವರನ್ನು ಆವರಿಸಿತ್ತು. ಉಸಿರಾಟವನ್ನೂ ಮರೆತವರಂತೆ ಶೂನ್ಯದ ವಶವಾಗಿಹೋಗಿದ್ದರು!!

ಕಾಲಡಿಯ ನೆಲ ಕುಸಿಯುವುದೆಂದರೆ… ನಂಬಿದ ನೆಲವೇ ಬದುಕನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವುದೆಂದೇ ಅರ್ಥ? ಅಪ್ಪ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ; “ಅಡಿಕೆ ಮರಗಳೂ ಕೂಡ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಆಸರೆಯೆ…, ಹಾಗಾಗಿ ಅವೂ ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಂತೆಯೇ..!” ಎಸ್ಎಸ್ಎಲ್ಸಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೂ ಮುನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಕಳಕೊಂಡಾಗ ಒಟ್ಟಿಗೇ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೂ ಎಳ್ಳು ನೀರು ಬಿಟ್ಟವ ಅಪ್ಪ. ಅಜ್ಜ ಮಾಡಿದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೆಚ್ಚಿಕೊಂಡ. ಕರೆದಲ್ಲಿ ಕೂಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತ, ಹೋದಲ್ಲಿ ಬೇಡಿ ಪಡೆದ ಅಡಿಕೆಗಳನ್ನು ನಾಟಿಮಾಡಿ ಗಿಡವಾಗಿಸುತ್ತ… ನೋಡ ನೋಡುತ್ತ ನಾಲ್ಕು ಎಕರೆಗೂ ತೋಟ ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದ. ಹೊಸದಾಗಿ ಫಸಲು ಕಾಣಿಸುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಸೋದರ ಸಂಬಂಧಿ ನೆಂಟಸ್ತಿಕೆ ಕುದುರಿಸಿ ಲಗ್ನ ಮಾಡಿಸಿದ್ದ. ಹಿಂಗಾರದ ಹೊಡೆಯುಬ್ಬಿ ಅರಳುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅಮ್ಮ ಹೊಟ್ಟೆಯೊಳಗೆ ನನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸಂಭ್ರಮಿಸಿದ್ದಳು. ಅಪ್ಪನ ಬದುಕು ಸುಂದರ ಚಿತ್ರವಾಗಿ ಬಣ್ಣ ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿತ್ತು.

*

ಹಲವು ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಭೂಕುಸಿತದ ಸಚಿತ್ರ ವರದಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದವು. ಸರಕಾರಿ ವಾಹನಗಳು ಓಡಾಡಿದವು. ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಷ್ಟವನ್ನು ಅಂದಾಜಿಸಿದರು. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ ಸಾಂತ್ವನವನ್ನು ಹೇಳಿದರು. ಪರಿಹಾರದ ಭರವಸೆ ನೀಡಿ ಹೋದರು. ನೆಂಟರಿಷ್ಟರು ಧಾವಿಸಿ ಮೈಮುಟ್ಟಿ “ ಹೋಗಿದ್ದು ತೋಟ ಮಾರಾಯ… ಅಂಥ ತೋಟ ಇನ್ನೂ ನಾಲ್ಕು ಮಾಡ್ಲಕ್ಕು.. ಕೊಡಗಿನ ಹಾಗೆ ಮನೆ ಮೇಲೆ ಗುಡ್ಡ ಬಂದಿದ್ರೆ…!?” ಪರಿಶ್ರಮವನ್ನೆ ತಪವಾಗಿಸಿಕೊಂಡವನ ಸ್ಥೈರ್ಯವನ್ನೂ ಸಹ ಜನರ ಹಗುರವಾದ ಮಾತುಗಳ ಜರುಗು ಅಡಗಿಸತೊಡಗಿತ್ತು!. ಅಂತೂ ಇದೇ ರೀತಿ ತಿಂಗಳು ದಾಟಿತ್ತು.

ಅಪ್ಪ, ತಹಶೀಲ್ದಾರರ ಕಛೇರಿಗೆ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಅಂದಾಜು ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯದಂತೆ ಮೂರು ಕೋಟಿಯ ನಷ್ಟ! ಕನಿಷ್ಟ ಎರಡು ಕೋಟಿಯಾದರೂ ಪರಿಹಾರ ಬಂದೇ ಬರುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ಆಶ್ವಾಸನೆ! ತಹಶೀಲ್ದಾರು ತುಂಬಾ ಬ್ಯೂಸಿ. ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಒಂದಿಲ್ಲೊಂದು ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪ. ಪ್ರವಾಹ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಭೇಟಿಮಾಡುವುದೇ ಹರ ಸಾಹಸ. ಪಟ್ಟು ಬಿಡದ ಅಪ್ಪ, ಪರಿಹಾರ ಕಾಣುವ ಹಠತೊಟ್ಟಿದ್ದ. ಆ ದಿನ ಅಂತೂ ತಹಶೀಲ್ದಾರರ ಭೇಟಿಯಾಗಿತ್ತು. “ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ಪೃಕೃತಿ ವಿಕೋಪ ನಿಧಿ” ಅಲ್ಲಿ ಮೊತ್ತ ಹೆಚ್ಚೋದಿಲ್ಲ… ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದಷ್ಟೂ ಬರುವ ಪರಿಹಾರ ಕಡಿಮೆಯೇ ಆಗೋದು…. ನೋಡೋಣ ನಿಮ್ಮದನ್ನ ಸ್ಪೆಶಲ್ ಕೇಸ್ ಅಂತ ಕನ್ಸಿಡರ್ ಮಾಡಿ ಕಳಿಸಿದ್ದೀನಿ…. ಎರಡು ಕೋಟಿಯಾದರೂ ಬರಬೇಕು” ಅಂದು ಕಳುಹಿಸಿದ್ದರು. ಆ ದಿನ ಅಪ್ಪ ಕೊಂಚ ಸಮಾಧಾನದಲ್ಲಿದ್ದ. ಆದರೆ, ಆಗಲೇ ಊರು ಬಿಡುವ ನಿರ್ಣಯ ಮಾಡಿದ್ದ!

“ಗುಡ್ಡದ ಕೃಷಿ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ಕಣಿವೆಯ ಕೃಷಿ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ…. ಬಯಲು ಕೃಷಿಮಾಡಿದವರಿಗೆ ಗುಡ್ಡವು, ಕಣಿವೆಯೂ ಒಗ್ಗೋದಿಲ್ಲ” ಅನ್ನುವುದು ಅವರವರ ಕೃಷಿ ಬದುಕಿನ ಪಾಠ. ಹೀಗಾಗಿ, ಉಳಿದ ಯಾವ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನೂ ತಿಳಿಯದ ಅಪ್ಪ, ಮತ್ತೆ ತೋಟವನ್ನೇ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಯೋಚಿಸತೊಡಗಿದ್ದ. ವೃದ್ದಾಪ್ಯದ ಬಾಲ್ಯಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅಪ್ಪನಿಗೆ ಆ ಧೈರ್ಯ ಹೇಗೆ ಬರತೊಡಗಿತು? ಶ್ರಮವೇ ಜೀವನವಾದವನ ಸ್ಥೈರ್ಯವನ್ನು ಸಮಾಧಿ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಇಂತಹ ಭೂಕುಸಿತದಿಂದಲೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ! ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ತೋಟ ಮಾಡುವ ನಿರ್ಧಾರ, ಆಘಾತವನ್ನು ಮರೆಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವೂ ಆದೀತು! “ಇನ್ನು ಈ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ತೋಟ ಗೀಟ ಬ್ಯಾಡ… ಪರಿಹಾರ ಬಂದರೆ ಬಡ್ಡಿಗಿಟ್ಟು ಜೀವನ ಮಾಡುವ…ಸಾಕು” ಅಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯಿಸಿದ್ದಳು.

*

ಫಸ್ಟ್ ಪಿಯುಸಿಯಲ್ಲಿ 97% ಮಾಡಿದ್ದ ನನ್ನನ್ನು ಅಪ್ಪ ಪುಟ್ಟ ಮಗುವಿನಂತೆ ಮುದ್ದಾಡಿದ್ದ. ನನ್ನ ಓದಿನ‌ ಬಗ್ಗೆ ಅಮ್ಮ ಅಷ್ಟು ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಮನೆ, ಹೊಲ ನೋಡಿಕೊಂಡು ಮಗ ಜೊತೆಗಿರಲಿ ಅನ್ನೋದು ಅವಳ ಆಸೆ. ಆದರೆ ಅಪ್ಪ, ಸರ್ವಸ್ವವನ್ನೂ ಧಾರೆ ಎರೆಯಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದ. ತನ್ನ ಹಾಗೆ ಕೃಷಿ ನಂಬಿ, ಆರಕ್ಕೇರದ ಮೂರಕ್ಕಿಳಿಯದ ತ್ರಿಶಂಕು ಸ್ಥಿತಿ ಮಗನಿಗೆ ಬೇಡ ಅನ್ನುತ್ತಿದ್ದ. ಕೃಷಿಯನ್ನು ನಂಬಿದ ತನಗೆ ಈ ನಾಲ್ಕು ಎಕರೆಯೇ ಆಸ್ತಿ; ಉನ್ನತವಾಗಿ ಓದಿದವನಿಗೆ ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚವೇ ಆಸ್ತಿ: ಅನ್ನುತ್ತಿದ್ದ. ಅಪ್ಪ ಆಡುತ್ತಿದ್ದ ಮಾತುಗಳೇ ಹಾಗೆ; ನಾನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಮೋಟಿವೇಟ್ ಆಗುತ್ತಿದ್ದೆ. ಆದರೆ, ಸೆಕೆಂಡ್ ಪಿಯು ಆರಂಭವಾಗಿ ಇನ್ನೂ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳು ಕಳೆದಿರಲಿಲ್ಲ…, ಕುಟುಂಬ ತಲ್ಲಣಿಸಿಹೋಗಿತ್ತು!

ಅಪ್ಪ, ಆದಾಯವೇ ಇಲ್ಲದ ಕುಟುಂಬದ ಯಜಮಾನನಾಗಿದ್ದ. ಕೂಡಿಟ್ಟ ಹಣ ದಿನೇ ದಿನೇ ಕರಗುತ್ತಿತ್ತು. ನನ್ನ ಓದಿಗೆ ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್ ಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಅಪ್ಪನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಕಣ್ಣೆದುರಿತ್ತು; ಕೇಳುವ ಧೈರ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಪ್ಪ, ದಿನ‌ಬೆಳಗಾದರೆ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಮನೆಗೆ ಮರಳುವಾಗ ಅಪ್ಪನ ಮುಖ ಬಾಡಿರುತ್ತಿತ್ತು. ನನ್ನ ಕರುಳು ಚುರ್ ಅನ್ನುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಕೇಳುವುದೇನನ್ನು? ಎಲ್ಲವೂ ತಿಳಿದ ಸಂಗತಿಯೆ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತು ಕಡಿಮೆಯಾಗತೊಡಗಿತ್ತು. ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹಸಿದು ಬಂದ ಅಪ್ಪನಿಗೆ ಊಟ ಬಡಿಸುವಾಗ ಅಮ್ಮ ಸೆರಗಿನಿಂದ ಕಣ್ಣೊರೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಅದೆಷ್ಟು ಬಾರಿ ನೋಡಿದ್ದೆನೋ! ಮಾತನಾಡಲು ಬಾಯ್ತೆರೆದರೆ, ಮೊದಲಾಗಿ ಕಣ್ಣೀರು ಇಳಿಯುವುದನ್ನು ಅದೆಷ್ಟು ಸಲ ಕಂಡಿದ್ದೆನೋ! ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷ ಅಮ್ಮನ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ನೀರೂರದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡ ಅಪ್ಪನೆದುರು ಅಳು ನುಂಗಿ ನಡೆವ ಅಮ್ಮ, ಮರೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖಕ್ಕೆ ಸೆರಗೊತ್ತಿ ಬಿಕ್ಕುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅಪ್ಪನ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಅದಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿರಲಿಲ್ಲ! ಸದಾ ಪ್ರೀತಿ ವಿಶ್ವಾಸದ ಮಾತುಗಳೇ ಮುಂದಾಗಿದ್ದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನೀರವ ಮೌನ ಆವರಿಸಿತ್ತು. ಅಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಓದುವುದಕ್ಕಿಂತ ಎಲ್ಲಿಯಾದರೂ ಕೆಲಸ ಹುಡುಕಿ ಅಪ್ಪನಿಗೆ ನೆರವಾಗುವ ಯೋಚನೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಭೂಕುಸಿತವಾಗಿ ಆರು ತಿಂಗಳಾದರೂ ಪರಿಹಾರ ಕೈ ಸೇರಲಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಮೊದಲ ಸೆಮಿಸ್ಟರ್ ರಿಸಲ್ಟ್ ಬಂದಿತ್ತು. ಅಪ್ಪ ವಿಚಾರಿಸಿದ. ಮಾರ್ಕ್ಸ್ಕಾರ್ಡ ತೋರಿಸಿದೆ. ನೋಡಿದವ ಒಂದೂ ಮಾತನಾಡದೆ ನಿರ್ಭಾವದಿಂದ ನನ್ನ ಮುಖ ನೋಡಿ ನಿಟ್ಟುಸಿರಿಟ್ಟ. “ಅಪ್ಪ, ಏನಾದ್ರೂ ಹೇಳು” ಅಂದೆ. “ಹೇಳೋದೇನು ಮಗನೆ… ನೀನೂ ಮನೆ ಸದಸ್ಯ. ನಡೆದ ಘಟನೆ ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನೂ ಹಾಳು ಮಾಡಿದ್ದು ಸಹಜ…” ಅನ್ನುತ್ತ ಕಣ್ಣೊರೆಸಿಕೊಂಡ. “ಅಪ್ಪ, ಎಲ್ಲಾದ್ರೂ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರ್ತೆ” ಅಂದೆ. ಅಪ್ಪನ ಗಂಟಲುಬ್ಬಿತು. ತುಟಿ ಅದುರತೊಡಗಿತು. “ಮಗಾ, ಒಂದು ಆಸ್ತಿ ಮಣ್ಣಾತು… ನಮಗಿರೋ ಇನ್ನೊಂದು ಆಸ್ತಿ ನೀನು. ನಿನ್ನ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಮಣ್ಣು ಮುಚ್ಚದೆ ಇರಲಿ” ಗದ್ಗದಿಸಿದ. ಆ ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಅಪ್ಪನನ್ನು ತಬ್ಬಿ ಸಂತೈಸಿದ್ದೆ. ಅಪ್ಪ ಮಗನಾಗಿದ್ದ!

ತುಂಬಿನಿಂತ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಅಪ್ಪನ ಅಂಜಲಿಯನ್ನು ಅಮ್ಮ ತನ್ನ ಒಡವೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿಸಿದ್ದಳು. ಹೇಗೂ ಎರಡು ಕೋಟಿ ಪರಿಹಾರ ಬಂದೇ ಬರುತ್ತದೆ ಅನ್ನುವ ವಿಶ್ವಾಸ ಅಪ್ಪನಿಗಿತ್ತು. “ಜೀವ ಉಳಿದ್ರೆ ಜೀವನ; ಜಾರೋ ಗುಡ್ಡ, ಮನೆ ಮೇಲೆ ಬರೋತನ್ಕ ಕಾಯೋದ್ ಹ್ಯಾಗೆ?” ಅನ್ನುತ್ತಿದ್ದವ ಬೇರೆಡೆ ಜಮೀನು ಮನೆ ಖರೀದಿಸಿಯೇ ಬಿಟ್ಟ! ಅಪ್ಪ, ಮೊದಲ ಸಲ ಸಾಲಗಾರನಾದ. ನಾನು ಸಿಇಟಿ ಬರೆದು ಎಜ್ಯುಕೇಶನ್ ಲೋನ್ ದೊರೆತು ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್ ಸೇರಿಕೊಂಡೆ.

ಗುರುತು ಪರಿಚಯವಿಲ್ಲದ ಊರ ಹೊಸ ಜಮೀನಿನ ಒಂದೆಕರೆ ಅಡಿಕೆ ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡಿದ್ದ ಅಪ್ಪ. ಬಂದ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಸಾಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಿತ್ತು. ಇನ್ನು ತೋಟ ಗೇಯಿಸೋದು ಹೇಗೆ…, ಸಂಸಾರ ಮತ್ತವನ ಅಲೆದಾಟಗಳ ಖರ್ಚು ನಿಭಾಯಿಸೋದು ಹೇಗೆ? ಅಮ್ಮನಿಗೂ ಗುಟ್ಟು ಕೊಡದ ಅಪ್ಪ, ಕರೆದಲ್ಲಿ ಕೂಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗತೊಡಗಿದ್ದ. ಆಘಾತಕ್ಕೆ ಜಗ್ಗಲಿಲ್ಲ.., ಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಬಗ್ಗಲಿಲ್ಲ.. ಅಪ್ಪ, ಎಂದೂ ಬದುಕಿಗೆ ಬೆನ್ನು ತೋರಿದವನೇ ಅಲ್ಲ…! ಆದರೆ, ನಾನು ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಗಬೇಕೆಂದು ಕನಸುಕಂಡಿದ್ದ; ಅದು ನನ್ನಿಂದಾಗಲಿಲ್ಲ, ನೀಟ್ ಅಂಕ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಡೊನೇಶನ್ ಸೀಟ್ ಸಾಧ್ಯವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಬೇಡವೆಂದೆ. ಅಪ್ಪ ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ತನ್ನ ಹೆಗಲಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡು ಖಿನ್ನನಾದ.

ಭೂಕುಸಿತವಾಗಿ ವರ್ಷ ಕಳೆದರೂ ಪರಿಹಾರವಿಲ್ಲ. ಅಪ್ಪ ಸೋಲತೊಡಗಿದ್ದು ಅವನ ನಡುಗುವ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ದೂರದಿಂದಲೆ ಧೈರ್ಯ ತುಂಬುತ್ತಿದ್ದೆ. ಮೊದಮೊದಲು ಪ್ರತಿದಿನ‌ ಫೋನಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಅಪ್ಪ, ಕೊನೆ ಕೊನೆಗೆ ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆಯೂ ಮಾತನಾಡದವನಾದ. ಅಪ್ಪ ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಜಾರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಅಮ್ಮನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಾಗಲೆಲ್ಲ ಅವಳು ಅಳುತ್ತಿದ್ದಳು. “ಅಪ್ಪ, ಇನ್ನು ಕೇವಲ ಮೂರು ವರ್ಷ… ಹೇಗಾದ್ರೂ ಸಹಿಸು” ಅಂದಿದ್ದೆ. “ಹುಂ..” ಅನ್ನುವಾಗ ಕಣ್ಣೀರು ಅಪ್ಪನ ಗಂಟಲು ಕಟ್ಟಿತ್ತು.

ಆ ದಿನ, “ಮಗಾ, ಪರಿಹಾರ ಬಂತೂ ಅಂತಾತು. ಏಳು ದಿನದೊಳಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಡಿಟೇಲ್ಸ್ ಕೊಡುಲೆ ನೋಟೀಸ್ ಮಾಡಿದ್ದ” ಅಪ್ಪ ಅವನಾಗಿ ಖುಷಿಯಿಂದ ಫೋನ್ ಮಾಡಿದ್ದ. ಲ್ಯಾಬ್ ನಲ್ಲಿದ್ದ ನನ್ನ ಸಂತೋಷಕ್ಕೆ ಪಾರವಿರಲಿಲ್ಲ. ಸಂಜೆ ತುಂಬ ಹೊತ್ತು ಅಪ್ಪನೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ್ದೆ. ಇನ್ನು ಕಷ್ಟದ ದಿನಗಳು ಕಳೆಯಿತು ಅಂದುಕೊಂಡೆವು. ಅಮ್ಮನ ಒಡವೆ ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಇರುವಲ್ಲಿಯೇ ಪುಟ್ಟದೊಂದು ಮನೆ ಕಟ್ಟುವುದು, ನನ್ನ ಮದುವೆ ಮಾಡುವ ತನಕದ ಆಸೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಅಪ್ಪ ಹೇಳಿಕೊಂಡ. ಪರಿಹಾರದ ಮೊತ್ತದ ಮೇಲೆ ನನಗೆ ಅನುಮಾನವಿದ್ದರೂ ಅಪ್ಪ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮಾತನಾಡಲಿ ಎಂದು ಕೇಳಿಸಿಕೊಂಡೆ. ಮಾರನೆಯ ದಿನವೇ ಅಪ್ಪ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಡಿಟೇಲ್ಸ್ ಕೊಟ್ಟು ಬಂದಿದ್ದ.

ತಿಂಗಳಾಗಿತ್ತು. ತುಂಬ ಗಾಬರಿಗೊಂಡು ಅಮ್ಮ ಫೋನ್ ಮಾಡಿದ್ದಳು. ಎಕರೆಗೆ ಹತ್ತು ಲಕ್ಷದಂತೆ ಪರಿಹಾರ ಜಮಾ ಆಗಿದ್ದನ್ನು ತಿಳಿದ ಅಪ್ಪ ತಹಶೀಲ್ದಾರರೆದುರು ಆವೇಶಗೊಂಡು ಮಾತನಾಡಿದ್ದಕ್ಕೆ ಆತಂಕಿತಳಾಗಿದ್ದಳು. ತಹಶೀಲ್ದಾರರು ತಮ್ಮ ಅಸಹಾಯಕತೆಯನ್ನು ತೋಡಿಕೊಂಡರೂ ಅಪ್ಪನ ಆವೇಶ ಇಳಿಯದೆ ಅಲ್ಲೇ ಕುಸಿದು ಬಿದ್ದು, ಸಧ್ಯ ಹತ್ತಿರದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನಡೆದಿದೆ ಎಂದೂ‌ ಅಮ್ಮ ತಿಳಿಸಿದ್ದಳು. ನನ್ನ ಊಹೆ ತಪ್ಪಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅಪ್ಪ ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಅಂದೇ ಎಚ್ಚರಿಸಬೇಕಿತ್ತು ಅನ್ನಿಸಿತು. ಇನ್ನೇನೋ.. ಅನ್ನುವ ಗಾಬರಿಯಲ್ಲಿ ಬಸ್ ಬುಕ್ ಮಾಡಿ ಮನೆಗೆ ಹೊರಟಿದ್ದೆ.

ಕತ್ತಲು ಹರಿಯುವ ಮುನ್ನವೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದೆ. ಅಪ್ಪ ಮಲಗಿದ್ದ. ಪಕ್ಕ ಕುಳಿತು ಕೈ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡೆ. ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕಣ್ತೆರೆದ ಅಪ್ಪ ನನ್ನತ್ತ ನೋಡಿದ. ಕ್ಷಣವೆ ಕಣ್ಣಾಲಿಗಳು ತುಂಬಿ ಉರುಳಿದ ಎರಡು ಹನಿಗಳನ್ನು ದಿಂಬು ನುಂಗಿತು. ಎದೆ ಬಿಗಿದಂತಾಯಿತು. ಸಂಕಟ. ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನಮಾಡಿದ ಅಪ್ಪನ ಬೆನ್ನಿಗೆ ಕೈ ಇಟ್ಟೆ. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪನಿಗೆ ಧೈರ್ಯತುಂಬುವ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಅಪ್ಪ ಆಗಲೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಯೋಚಿಸಿಯಾಗಿತ್ತು. ಹೇಳಿದ: “ಮಗಾ, ಇನ್ನು ಮೈಮೇಲೆ ಸಾಲ ಇಟ್ಗಂಬಲಾಗ… ಮುಕ್ತಿ ಪಡೀತೆ”

ಅಪ್ಪ ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ. ತಿಂಗಳು ಕಳೆದೊಂದುದಿನ ಅಪ್ಪ ಫೋನ್ ಮಾಡಿ, “ಮಗಾ, ಋಣಮುಕ್ತನಾದೆ” ಅಂದ. ಪರಿಹಾರದ ಮೊತ್ತವನ್ನೆಲ್ಲ ಜಮೀನು ಖರೀದಿಸಿದ ಸಾಲಕ್ಕೆ ಜಮಾ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ. ಅಮ್ಮನ ಒಡವೆ ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳೋದು ಬಾಕಿ ಇದೆ ಅಂದಿದ್ದ. ಅದಕ್ಕೆ ಐದು ಲಕ್ಷ ಬೇಕಿತ್ತು. ಆ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸೋದು ಬೇಡ.. ಅದು ನನ್ನ ಹೆಗಲಿಗಿರಲಿ ಅಂತ ವಿಶ್ವಾಸ ತೋರಿದ್ದೆ. ಮೂರು ವರ್ಷ ಹೇಗೋ ಬಡ್ಡಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡರಾಯ್ತು ಅಂದಿದ್ದೆ. “ಆ ಭಾರ ನಿನ್ನದಲ್ಲ ಮಗಾ..” ಅಂದವ ಫೋನ್ ಕಟ್ ಮಾಡಿದ್ದ.

ಅಷ್ಟೆ. ಸೆಕೆಂಡ್ ಸೆಮಿಸ್ಟರ್ ಎಕ್ಸಾಮ್ ಮುಗಿಸಿ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ರಿಲ್ಯಾಕ್ಸ್ ಆಗಿದ್ದೆ. ಅನ್ನೌನ್ ನಂಬರಿನ ಕಾಲ್ ರಿಂಗುಣಿಸಿತು. ರಿಸೀವ್ ಮಾಡಿದರೆ, ಎದೆಯೊಡೆದ ಸುದ್ದಿ! ಅಪ್ಪ ಇನ್ನಿಲ್ಲ! ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಕೊಂಡಿದ್ದ!! ನಂಬಲಾಗಲಿಲ್ಲ.., ವಿಚಾರಿಸಿದರೆ ಫೋನ್ ಮಾಡಿದವ ದೂರದ ಸಂಬಂಧಿ. ಅಮ್ಮ ಮಾತನಾಡುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ! ಗುಡ್ಡದ ಮಣ್ಣೊಳಗೆ ಸಿಲುಕಿ ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿದಂತಾಗಿತ್ತು. ಅಪ್ಪ ಅನುಭವಿಸಿದ ಅಂಥದೇ ಶೂನ್ಯದ ವಶವಗಾಗಿ ಹೋಗಿದ್ದೆ!!

ಕ್ಷಣವೂ ತಡಮಾಡದೆ ಉಟ್ಟ ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬಸ್ ಹತ್ತಿದೆ. ಅಂತರಂಗ ವಿಹ್ವಲಗೊಂಡಿತ್ತು. ಆಳದಲ್ಲಿ ತಡೆಯಲಾಗದ ಸಂಕಟ! ಅದೆಷ್ಟು ಆಲೋಚನೆಗಳು..! ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳು..! ಉಮ್ಮಳಿಸುವ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತಲ ಪ್ರಪಂಚವೇ ಕಾಣುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ!! ಕ್ಷಣ ಕ್ಷಣಕ್ಕೂ ಹೆತ್ತವರಿಂದ ಅದೆಷ್ಟು ದೂರವಿದ್ದೇನೆ ಅನ್ನುವ ಅನುಭವ, ಸಾಗದ ದಾರಿ! ಅಂತೂ ಬಸ್ ಇಳಿದವನೇ.. ದಾರಿಯನ್ನೇ ನೋಡದೆ ಮನೆಯತ್ತ ಓಡಿದೆ. ನಿಶ್ಚಲ ಅಪ್ಪನ ಪಕ್ಕ ನಿರ್ಭಾವುಕಳಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಅಮ್ಮ ನನ್ನ ಕಂಡೊಡನೆ ಓಡಿ ಬಂದು ಬಿಗಿದಪ್ಪಿ ಕಣ್ಣೀರಿನ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ತೊಯಿಸಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದಳು!

ಎಲ್ಲ ಮುಗಿಯಿತೆನ್ನುವ ಭಾವದಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೆ, ಐಓ ಬಂದು ಅಪ್ಪನ ಕಿಸೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮುಚ್ಚಿದ ಲಕೋಟೆಯನ್ನು ನನಗೆ ಕೊಟ್ಟು, ನೋಡೋದಕ್ಕೆ ಹೇಳಿದರು. ಲಕೋಟೆಯ ಮೇಲೆ ನನ್ನ ಹೆಸರಿತ್ತು ಮತ್ತು ನಾನೇ ನೋಡಬೇಕೆನ್ನುವ ಅಪೇಕ್ಷೆ ಇತ್ತು. ನುಗ್ಗಿ ಬಂದ ಶೋಕವನ್ನು ತಡೆದು ಓಪನ್ ಮಾಡಿದೆ. ನನಗಾಗಿ ಬರೆದ ಪತ್ರ. ಅದು ಡೆತ್ ನೋಟ್ ಕೂಡ ಆಗಿತ್ತು. ಕೆಲವೇ ಶಬ್ದಗಳ ಬರಹವಿತ್ತು.

ಮಗನೆ,

ನನ್ನ ಸಾವಿಗೆ ನಾನು ಕಾರಣನಲ್ಲ; ಸರ್ಕಾರ ಕಾರಣ! ನೆಲವನ್ನು ನಂಬಿ ನಿಂತ ನಮ್ಮ ತೋಟವನ್ನ ನೆಲವೇ ನುಂಗಿತು… ಪರಿಹಾರದ ಭರವಸೆಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ನಂಬಿದ್ದ ನನ್ನನ್ನು ಸರ್ಕಾರವೇ ನುಂಗಿತು.

ನನ್ನ ಬದುಕಿಗೆದುರಾದ ಆಘಾತಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ನಿಲ್ಲುವಷ್ಟು ನನ್ನ ಜೀವನವಿರಲಿಲ್ಲ.. ಸೋತೆ! ನನ್ನಂತೆ ನೀನಾಗಬೇಡ. ಎದುರಾಗುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗಿಂತ ಬದುಕನ್ನು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ನೀನೇ ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಅಂತಹ ವಿಕೋಪಕ್ಕೆ ಸಿಗದ ಪರಿಹಾರ ರೈತನ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ನನ್ನ ಸಾವಿಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಐದು ಲಕ್ಷ ಕೊಡಬಹುದು. ಕೊಟ್ಟಲ್ಲಿ ಅಮ್ಮನ ಒಡವೆಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸು. ನನಗಾಗಿ ವ್ಯಥೆ ಬೇಡ. ನಿನ್ನಮ್ಮನಿಗೆ ನೀನೇ ಆಸರೆ.

ವಿದಾಯ….

*
ಮೂರು ವರ್ಷ ಕಳೆದಿದೆ. ತೋಟದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪನ ನೆನಪಿನ ಸಮಾಧಿ ಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ನನ್ನ ಮೊದಲ ಸ್ಯಾಲರಿಯಿಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ನೆನಪುಗಳು ದಟ್ಟೈಸಿತ್ತು. ಹಾಗೆ… ಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಕೈ ಇಟ್ಟು ತಲೆಯಾನಿಸಿದೆ. ಅಪ್ಪನ ಮಡಿಲ ಅನುಭವ!
***

-ಟಿ.ಆರ್. ಪ್ರಕಾಶ ಭಾಗವತ, ಶಿರಸಿ. 9902720407, 7019360579