ಅಂತರಂಗ
ಧರ್ಮ ಮರ್ಮ-05 : ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ
- ಯೋಗೇಶ್ ಮಾಸ್ಟರ್
ಗ್ರೀಸ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ಬಹಳ ಸಾಮ್ಯತೆ ಇದೆ. ಹೋಮರನ ಇಲಿಯಡ್ ಮತ್ತು ಒಡೆಸ್ಸಿ, ರಾಮಾಯಣ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತಗಳ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಇಂತಹ ಸಾದೃಶ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು.
ಗ್ರೀಸ್ ಮತ್ತು ಭಾರತ ದೇಶಗಳೆರಡೂ ಪ್ರಾಚೀನದಲ್ಲಿ ಮಾತೃಪ್ರಧಾನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನೇ ಹೊಂದಿದ್ದು, ನಂತರ ಈ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳೊಳಗೆ ಪಿತೃ ಪ್ರಧಾನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತು ತಂದವರು ಆರ್ಯರು. ಭೌಗೋಳಿಕ ಹಕ್ಕುದಾರಿಕೆಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದರು. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಮಿಲನಗೊಂಡರು. ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ವೈಭವದಿಂದ ವಿಜೃಂಭಿಸಿದರು.
ಆದರೆ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ವಂಚಿಸುತ್ತಾ, ಒತ್ತರಿಸಿರುತ್ತಾ ತಮ್ಮ ಅಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಹುನ್ನಾರಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಪ್ರಭಾವ ಯಾವುದೇ ಆದರೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ, ಕಲೆ ಮತ್ತು ಕರಕುಶಲತೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯತೆ ದೊರಕಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯಾದಿ ಲಲಿತಕಲೆ, ಕರಕುಶಲತೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರ ಹಾಗೂ ವರ್ಣಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಚುಂಬಕ ಶಕ್ತಿಯಿರುತ್ತದೆ. ಅದು ಸಹಜವಾಗಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಅದನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ಮತ್ತು ಅನುಸರಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪದವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಥವಾ ವೈಭವೀಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಾತೊರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಗ್ರೀಸ್ ಮತ್ತು ಭಾರತ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳಲ್ಲಾಯಿತು.
ಲಲಿತಕಲೆಗಳ ಪ್ರಭಾವ
ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲೂ ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ, ಚಿತ್ರಕಲೆಗಳು, ಮೆಲೋಡ್ರಾಮ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ರಂಗಭೂಮಿಯೂ ನೇರವಾಗಿ ಆರ್ಯರ ಅಥವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯದ ಮನಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಿಸುವಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು.
ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳು, ಭಜನೆಗಳು, ದೇವ ದೇವಿಯರ ಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಗಳು, ಕರಕೌಶಲ್ಯದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಕೂಡ ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವು. ಅದೂ ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿಬಿಟ್ಟವು. ನಮಗೆ ನೆನಪಿರಬೇಕು, ಲಲಿತಕಲೆಗಳು ತಲೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟದ್ದಲ್ಲ. ಅದರ ಗುರಿ ಹೃದಯ. ಅದು ಸಮಾಜದೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದೇ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಭಾವಗಳ ಮೂಲಕ. ಯಾವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ನಮ್ಮ ನಿತ್ಯ ಬದುಕಿಗೆ, ಜೀವನಾಧಾರಕ್ಕೆ ಸೊಬಗನ್ನು ಮತ್ತು ಹಿತವನ್ನು ಕೊಡುವುದೋ ಅದನ್ನು ಆಪ್ತಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಪೀಳಿಗೆ ಪೀಳಿಗೆಗಳೇ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತವೆ.
ಯಾವುದು ಸನಾತನ? ಯಾವುದು ಪುರಾತನ?
ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರತೀಕವೆಂದೇ ಬಿಂಬಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಸೀರೆ ಮೂಲತಃ ಭಾರತದ್ದೇ ಅಲ್ಲ. ಅದು ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಮೌರ್ಯನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನ ಗ್ರೀಸಿನ ಹೆಂಡತಿಯೊಡನೆ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. ನಮ್ಮ ಸನಾತನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಎಂದು ಗಂಟಲು ಹರಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ರಕ್ಷಕರು ಇದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದಿರಲಿ, ಜುಬ್ಬ ಮತ್ತು ಪೈಜಾಮಗಳೂ ಭಾರತದ್ದಲ್ಲ ಪರ್ಶಿಯಾವೇ ಮೊದಲಾದ ಈಗಿನ ಇಸ್ಲಾಂ ನಾಡುಗಳ ಮೂಲದ್ದು ಎಂದೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ.
ಮಾರು ಮಾರು ಉದ್ದದ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ತೊಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಭಾರತದ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯದ್ದಾಗಿರದೇ ಬರಿಯ ಮುಂಡ ಮತ್ತು ತುಂಡು ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಪ್ರೇಮದ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಗುರುತಿಸುವ ಗುಲಾಬಿಯನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಪರ್ಶಿಯಾದಿಂದ ತಂದವನು ಬಾಬರ್. ಅವನೇ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಗುಲಾಬಿ ತೋಟವನ್ನು ಮಾಡಿಸಿದ್ದು. ಪೋರ್ಜುಗೀಸ್ ಮೂಲದ ಇಡ್ಲಿ ನಮ್ಮ ದೇಶದ್ದಲ್ಲ. ಪರಂಗಿ ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಟೊಮ್ಯಾಟೋ ಮೊದಲಾದ ಹಣ್ಣು ತರಕಾರಿಗಳು ನಮ್ಮ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ.
ಭಾರತದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಲಿಗಿಡಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಪ್ರಾಣಿ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಎಷ್ಟೆಷ್ಟೋ ಸಂಸಾರಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯತಾಣವಾಗಿದ್ದು, ನಮ್ಮ ನಾಯಿ ನರಿಗಳಿಗೆ ಔಷಧಿಯಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಬೇಕಾಗಿರುವ ಲಾಂಟಾನದ ಗಿಡಗಳು ನಮ್ಮ ದೇಶದ್ದು ಸುತಾರಾಂ ಅಲ್ಲ. ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ನಾಡಿನಿಂದ ಸಸಿಯಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದು. ಆದರೆ ಆ ಗಿಡಗಳಿಲ್ಲದ ಯಾವುದೇ ಹಳ್ಳಿಯನ್ನೂ ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ! ಭಾರತದ ಸನಾತನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೆಂದು ತೊಡುವ ಕಚ್ಚೆ, ಸೀರೆಗಳು ಗ್ರೀಸ್ ದೇಶದ್ದು.
ಅದೇನೇ ಇರಲಿ, ಹೇಳಲು ಹೊರಟಿದ್ದೇನೆಂದರೆ, ಯಾವುದೇ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆ ಹಿತವೆನಿಸಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಆಪ್ತವಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಮಾಜವು ಅದನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಪೀಳಿಗೆಯಿಂದ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ದಾಟಿಸಿಕೊಂಡು, ಅದನ್ನು ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ರೂಪಾಂತರಿಸಿಕೊಂಡು ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಕೊನೆಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ದೊರಕುವ ನೆಮ್ಮದಿ.
ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅನೇಕಾನೇಕ ಹೊರಗಿನ ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿರೋಧಿಸದೇ ತನ್ನ ವರ್ತುಲದೊಳಕ್ಕೆ ಬರಲುಬಿಡುವುದು ಮತ್ತು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಇಲ್ಲಿ ಸರಿ ತಪ್ಪು ಎಂಬುವ ಚರ್ಚೆಯೇ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಲಲಿತಕಲೆಗಳು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಸಮೂಹಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾ ವ್ಯಕ್ತಿಗತವಾಗಿ ಮನಸ್ಸುಗಳ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಶಾಶ್ವತ ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನು ಬೀರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತಬೇಕಿದೆ.
ಏಕೆಂದರೆ ಇಂಥಾ ಲಲಿತಕಲೆಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವರು ತಮ್ಮ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು, ಧೋರಣೆಗಳನ್ನು ಹೇರುವುದಕ್ಕಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಮರುಳು ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಅಧೀನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲೂ ಬಳಸಿಬಿಟ್ಟರು. ಅದೇ ಈ ಲಲಿತಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆದ ಬಹು ದೊಡ್ಡ ಎಡವಟ್ಟು. ಲಲಿತ ಕಲೆಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕತೆಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ದಟ್ಟವಾಗಿ ಬೀರಿದವು.
ರಾಮ ಭಜನೆ, ಕೃಷ್ಣ ಗೀತೆ
ವ್ಯಕ್ತಿಗತವಾಗಿ ನಾನು ಪ್ರತಿಶತ ನಾಸ್ತಿಕನೇ (ಕಟ್ಟರ್ ಅಲ್ಲ) ಆದರೂ ದೇವರುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಗಳಾಗಿ ಪಡೆದಾಗ ಅವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲು ಮನಸ್ಸಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ದೇವರನ್ನು ನಂಬದಿದ್ದರೇನಂತೆ ನಾನೊಬ್ಬ ಕಲೋಪಾಸಕ ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಒಲವು ಮತ್ತು ನಿಲುವುಗಳು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಯಾವ ದೇವರ ಕಲಾಕೃತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಗೀತೆ ಹಾಗೂ ನೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆದಿರುವುದು ಅಥವಾ ಖಂಡಿಸಿರುವುದು ನೆನಪೇ ಇಲ್ಲ.
ರಾಮಾಯಣದ ವಿಮರ್ಶೆ ಮಾಡಿದರೂ ಕೂಡ ತುಳಸೀದಾಸರ, ಕಬೀರರ ರಾಮನ ಭಜನೆಗಳನ್ನು ಹಾಡದೇ ಇರಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಓರ್ವ ಬಿಂದಾಸ್ ಕೌಬಾಯ್ ಎಂಬಂತೆ ತಮಾಷೆ ಮಾಡಿದರೂ ಸೂರದಾಸ್, ಮೀರಾಬಾಯಿಯ ಕೃಷ್ಣನ ಭಜನೆಗಳನ್ನು ಹಾಡದೇ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. “ಪ್ರೇಮಮುದಿತ ಮನಸೆ ಕಹೋ, ರಾಮ ರಾಮ ರಾಮ್” ಎಂದು ಹಾಡುವಾಗ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಕಾಡಿಗಟ್ಟಿದ, ಶಂಭೂಕನನ್ನು ವಧಿಸಿದ, ಸುಗ್ರೀವನಿಗೆ ಶರಸಂಧಾನ ಮಾಡಿದ ರಾಮ ನೆನಪಿಗೇ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ರಾಮ ಎಂದು ವಿರಾಮ ನೀಡುವಂತಹ ಶಬ್ಧ ಅದಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ನಾದಮಯವಾಗಿ, ಸ್ವರಸಂಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಾ ಸುಲಲಿತವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಹೃದಯವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಸಂಗೀತ ಅದಾಗಿರುತ್ತದೆ. “ಮೇರೆ ತೋ ಗಿರಿಧರ ಗೋಪಾಲ, ದೂಸರೋನ ಕೋಯಿ” ಎಂದು ಮೀರಾಳೊಂದಿಗೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ ನಾವೂ ನನಗೆ ಗಿರಿಧರ ಗೋಪಾಲ ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ದನಿಗೂಡಿಸಿಬಿಡುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಇದರರ್ಥ ನಾವು ರಾಮನಾರಾಧಕರೋ ಅಥವಾ ಕೃಷ್ಣನಾರಾಧಕರೋ ಆದೆವೆಂದಲ್ಲ.
ಕಬೀರ ಮತ್ತು ತುಳಸೀದಾಸರೇ ಮೊದಲಾದ ಸಂತರು ರಾಮನನ್ನು ತಮ್ಮ ಶ್ರದ್ಧೆಯ ಕುರುಹನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಸೂರದಾಸ್, ಮೀರಾಬಾಯಿ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಶರಣು ಹೋಗಿದ್ದು, ನಾಮದೇವ್, ಚೋಕಾಮೇಲಾ, ತುಕಾರಾಂ, ಜ್ಞಾನದೇವ, ಸಕ್ಕೂಬಾಯಿ, ಸಾವರಿಯೇ ಮೊದಲಾದ ಸಂತರು ಅಚಲವಾದ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ವಿಠಲನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದ್ದು, ಸೂಫಿಗಳು ಅಲ್ಲಾಹನಿಗೆ, ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಂತರು ಟ್ರಿನಿಟಿ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ಶರಣಾಗುವುದು ಯಾವುದೂ ತಪ್ಪೆಂದೋ, ಸರಿಯೆಂದೋ ಚರ್ಚಿಸುವ ಅಗತ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಶರಣರ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಂತೆ ದೇವರನ್ನು ಕಾಣುವುದಲ್ಲ, ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದು.
ಇಷ್ಟದೈವವೆಂಬುದು ಬಸವಣ್ಣನಿಗೆ ಕೂಡಲ ಸಂಗಮನಾಗಿದ್ದರೆ, ಅಕ್ಕನಿಗೆ ಚನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ, ಸೂಳೆ ಸಂಕವ್ವಳಿಗೆ ನಿರ್ಲಜ್ಜೇಶ್ವರನಾಗಿರುತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರೆಲ್ಲರ ಒಲವು, ನಿಲುವು ಮತ್ತು ಧೋರಣೆಗಳು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿದ್ದವು, ಮುಕ್ತವಾಗಿದ್ದವು, ಮುಗ್ಧವಾಗಿದ್ದವು ಎಂಬುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲಿ ತೋರುವುದು. ಅವಕ್ಕಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯತೆ. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಗಿರಿಧರ ಗೋಪಾಲ, ರಾಮ, ಕೂಡಲಸಂಗಮದೇವ, ವಿಠಲರು ಮುಖ್ಯವಾಗದೇ ಮೀರಾ, ಕಬೀರ, ಬಸವ, ತುಕಾರಾಂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
ಅವರು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಕಂಡುಕೊಂಡ ಶ್ರದ್ಧೆ ಮತ್ತು ಬದ್ಧತೆಗಳ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯೋ ಅಥವಾ ಕುರುಹುಗಳೋ ಅಥವಾ ಪ್ರೇಮವೋ ಆದಂತಹ ಅವರ ದೈವಗಳೂ ಅವರ ಮೂಲಕ ನಮ್ಮ ಗೌರವಕ್ಕೆ, ಆದರಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಧಾರ್ಮಿಕತೆಯು ಮುಗ್ಗರಿಸಿದ್ದೇ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ದಾಟದೇ ಹೋದಲ್ಲಿ.
ಪೂಜಾರಿಗಳು ಸಂತರಲ್ಲ
ಹತ್ತಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧವಾಗಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾ, ನೇಮ ನಿಷ್ಟೆಗಳಿಂದ ನೈವೇದ್ಯ ಇಡುತ್ತಿದ್ದ ಪೂಜಾರಿಯಿಂದ ಒಂದಗುಳನ್ನೂ ಸೇವಿಸದ ಶಿವ ಲಿಂಗವೊಡೆದು ಬಂದು ಕೋಳೂರಿನ ಕೊಡಗೂಸು ತರುವ ಅನ್ನಕ್ಕೆ ಕೈ ಚಾಚುತ್ತಾನೆ. ಅವಳಿಂದ ಪ್ರಸಾದ ಸೇವಿಸುವ ಕಥೆ ರೂಪಕವೇ ಆದರೂ ಒಂದು ಬಹುದೊಡ್ಡ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತದೆ, ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಒಡೆದು ಬನ್ನಿ ಎಂದು.
ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದಂತಹ ಸರಪಳಿಗಳನ್ನು ಕಡಿದುಕೊಳ್ಳುವುದೂ ವೈಚಾರಿಕತೆಯಿಂದ ಅಲ್ಲ, ಮುಗ್ಧತೆಯಿಂದ. ಭಾವುಕತೆಯಿಂದ. ಆಮೇಲೆ ಯಾವಾಗ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ನೇಮಮುರಿದ ಸಂಗತಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನೂ ಪಡೆಯುವುದೋ ನಂತರ ಅದೂ ಕೂಡ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಮುಂದುವರಿಕೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೊಂದು ದುರಂತ.
ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಧರ್ಮವನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಪರಂಪರೆಯು ಧರ್ಮವನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ. ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ತಿಳಿದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಪರಂಪರೆ ಎಂದು ಮಾತಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅದರ ಕುರಿತಾದ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಗಳು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಚೌಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತವೆ. ಅದನ್ನು ಮೀರಿ ಹೋಗದಿರಲು ನಿರ್ಬಂಧವಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಪರಂಪರೆಗಳು ಇಂತಹ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲ. ಅವು ಮಾರ್ಗ.
ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುವ ಘನವೆತ್ತ ನಡಿಗೆ ಪರಂಪರೆಯದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತುಂಬಾ ಸರಳವಾದ ಉದಾಹರಣೆ ನೀಡಬೇಕೆಂದರೆ, ಒಂದು ದೇವರನ್ನು ಹೀಗೇ ಪೂಜಿಸಬೇಕು, ಹೀಗೇ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಇದನ್ನು ಹೊರತಾಗಿ ಬೇರೊಂದು ಹೊಸತನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು ಎಂದು ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿರುವುದು ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದರೆ. ದೇವರನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು, ಅವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಲು ಸಂತರು, ಸಾಧುಗಳು, ಶರಣರು, ಭಕ್ತರು, ಸೂಫಿಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದಂತಹ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡರು.
ಅವರು ದೈವ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರದ, ಜೀವ ಪ್ರೇಮದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ನಡೆ ನುಡಿಗಳಲ್ಲಿ, ಆಚಾರ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ನೆಲೆಗಟ್ಟಿನ ಪ್ರಭಾವದಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಅನುಷ್ಟಾನಕ್ಕೆ ತರುತ್ತಿದ್ದರು. ಯಾವುದೇ ಹಿನ್ನೆಲೆಯವರಾದರೂ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ದೈವೀ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರದ, ಜೀವಪ್ರೇಮದ ವಿಷಯವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿವ ಪರಂಪರೆಗೆ ಸೇರಿದವರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಯಾವುದೋ ಒಬ್ಬ ಸಂಪ್ರದಾಯಸ್ಥ ಪೂಜಾರಿ, ದೇವಸ್ಥಾನ ಪುರೋಹಿತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಗುರುತನ್ನು ಮೂಡಿಸಲಾರ. ಆದರೆ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಮುರಿದ, ತಮ್ಮ ಶ್ರದ್ಧಾ ಭಕ್ತಿಗಳಿಗೆ, ಒಲವು ನಿಲುವುಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧವಾಗಿದ್ದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರರೆಲ್ಲಾ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತುಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸಿರುತ್ತಾರೆ.
ಆದರೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ನೆಮ್ಮದಿಯಾಗೇನೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರು ಪಡುವ ಪಡಿಪಾಟಲುಗಳಿಗೆ ಅವರು ಸೊರಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಲು ಅದರಲ್ಲೇ ಭೌತಿಕವಾಗಿ ನಾಶವೂ ಆಗುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅವರ ಚೈತನ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿದ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತು ಮಾತ್ರ ಸರ್ವಕಾಲಿಕ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಇಲ್ಲೊಂದು ದೊಡ್ಡ ವಿಷಯವಿದೆ. ಇವರನ್ನೆಲ್ಲಾ ತಮ್ಮ ಪ್ರಭಾವದೊಳಕ್ಕೆ ಜನರನ್ನು ಮೂಢರನ್ನಾಗಿಸಿ ಸೆಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಕೂಡ ಮೂಲಭೂತವಾದಿಗಳೇ.
ಸಂಸ್ಕೃತಿ ರಕ್ಷಕರೆಂದು ಬಿಂಬಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ರೋಗಗ್ರಸ್ಥ, ಸಂಕುಚಿತ ಮನಸ್ಥಿತಿಯವರೇ. ಅವರು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಗತಿಪರರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವವರು, ಜಾತ್ಯಾತೀತ ಮನೋಭಾವದವರು ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ತಮ್ಮಂತೆಯೇ ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಚೈತ್ಯನ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಅವರೇ ಒಂದು ಕ್ರಾಂತಿಮುಖವಾದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಧಿಕ್ಕರಿಸಿ, ‘ನಿರಾಕರಿಸುವಂತಹ’ ಒಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಬದ್ಧವಾಗಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ.
ಬಹಳಷ್ಟು ಜಾತ್ಯಾತೀತ ಮತ್ತು ಮೌಢ್ಯವಿರೋಧಿಗಳ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಇದು. ಸಂಪ್ರದಾಯಸ್ಥರ ಆಕ್ರಮಣ, ಅತಿಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಬಂಧನಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವ ಭರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಡಿರುವ ಚೈತನ್ಯದ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನೂ ತಳ್ಳಿಹಾಕಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಪ್ರಗತಿಪರ ಶಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಜಾತ್ಯಾತೀತ ಧೋರಣೆಗಳು ಬೃಹತ್ ಸಮಾಜದ ಯಾವುದೋ ಮೂಲೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಗೊಣಗುವ ದುರ್ಬಲ ದನಿಗಳಾಗುವವೇ ಹೊರತು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಜನರನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಇದೊಂದು ಪೆಟ್ಟು.
ಏನೇ ಆಗಲಿ, ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಿಥಿಕಗಳು ಮೂಡಿದ ವಿಷಯಗಳಾಗಲಿ, ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳು ಅರಳಿದ ವಿಷಯಗಳಾಗಲಿ, ಮಾತೃಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ನಶಿಸುತ್ತಾ ಪಿತೃ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆಯು ನುಸುಳುತ್ತಾ ಬಂದಂತಹ ವಿಷಯಗಳಾಗಲಿ ಸಾಧಾರಣವಲ್ಲ. ಅಲಕ್ಷಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಅವು ನಮ್ಮ ಇಂದಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಜಕಾರಣವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯವಾಗಿವೆ.
(ಮುಂದುವರಿಯುವುದು)
ಸುದ್ದಿದಿನ.ಕಾಂ|ವಾಟ್ಸಾಪ್|9980346243
ಸಂತೆಬೆನ್ನೂರು ಫೈಜ್ನಟ್ರಾಜ್
ಆಲಿಸು, ಎದೆಗೆ ನುಗ್ಗುವ ಗಾಳಿ ಹೇಳುತಿದೆ ಏನೇನೊ
ನನ್ನದಲ್ಲದ ಮಾತುಗಳು ಯಾರವವೊ
–ದೇವನೂರು ಮಹಾದೇವ
ತಿಂದಿರೋದು ಎಲ್ಡೆಯ ತಕ ಇದೊಂದು ಅಂತ
ಅವ್ವ ಕೊಟ್ಟ ರೊಟ್ಟಿ ನಾಲ್ಕನೆಯದು
ರೊಟ್ಟಿ ತುಂಬಾ ಅವ್ವನ ಬೆರಳುಗಳೇ ಅಕ್ಷರಗಳು
ಕಲಾಯಿ ತೆಗೆದು ಹಂಡೆ ಹೊಳೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದ
ಅಪ್ಪ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಕುಟ್ಟಿದ ಚಿತ್ತಾರ
ಅವನ ಬೆವರ ಚುಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಮಗ್ಗಿ ಸಾಲುಗಳು
ನಮ್ಮವರೆಲ್ಲಿ ಕಲಿತಾರೆ ಅಂದ ಅಜ್ಜ ಮಣ್ಣಲ್ಲಿ ಮೂಳೆ ಸಮೇತ ಮಾಯ
ಹಿತ್ತಲ ತುಂಬಾ ಗಿಡ ಬೆಳೆಸಿ ಕಾಗೆ ಗುಬ್ಬಿಗಳಿಗೆ ಕಾಳಿಕ್ಕಿ
ಅಂಗಳದ ನಾಯಿ, ಕಟ್ಟೆಯ ಬೆಕ್ಕಿಗೂ ಹಾಲಿಕ್ಕುವ ಅಜ್ಜಿ ಅಕ್ಷರ ಕಲಿಯದೇ
ಎದೆಯ ಹೊಲ ಹಸನು ಮಾಡಿ ಹೋದಳು
ಎಲ್ಲಾ ಹೋದರು, ಯಾರೋ ಏನೋ ಹೇಳುವ ದನಿ ಎಲ್ಲೋ
ದೂರದಿ ಕಳಿಸುತ್ತಿದೆ ಆಲಿಸಬೇಕು
ಸತ್ತವರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರು ಸಾಯುತ್ತಾರೆ ಉಳ್ಳವರ ಮನೆಗಳ ಹೊಸ್ತಿಲ
ರಂಗೋಲಿ ನಮ್ಮಂಗಳಕ್ಕೆ ಈಗೀಗ ಬಂದಿದೆ ; ಸ್ಲೇಟಿನ ಅ,ಆ,ಇ,ಈ ಕಂಡಂತೆ
ನನ್ನೊಳಗೂ ನೂರು ಮಾತುಗಳಿವೆ
ಸುಡುವ, ಧಿಕ್ಕರಿಸುವ ಮತ್ತು ಜಗತ್ತನ್ನು
ಅಮ್ಮನಂತೆಯೇ ಪ್ರೀತಿಸುವ ಮಾತುಗಳು
ನೀವು ಹಾಡಿಬಿಟ್ಟ ಹಳೆಯ ಹಾಡು ಮತ್ತು ಅರ್ಧ ಕವಿತೆ ತುಟಿ
ತುದಿಯಲ್ಲಿದೆ ದುರ್ಗಮ್ಮನ ಗುಡಿ ಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ
ತಲೆಗೆ ಟೋಪಿ ಹಾಕಿಯೇ ಕೂರುತ್ತೇನೆ
ಅಂಗೈ ಒಡ್ಡಿ ಪ್ರಸಾದ ಕಣ್ಣಿಗೊತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ
ಎಲ್ಲರ ಮಾತು ಎದೆಗಿಳಿಸಿ ಅಲ್ಲಾ ಹು..ದನಿ ಕೇಳಿ ಹೊರಡುತ್ತೇನೆ ;
ಅಪ್ಪ ಕಲಿಸಿದ ಪಾಠ, ಅಮ್ಮನ ಬೆರಳು ಮೂಡಿದ ರೊಟ್ಟಿ, ಅಜ್ಜಿಯ ಬುದ್ಧ ಚರಿತೆ
ಶಾಲೆಯ ಪುಸ್ತಕದ ಒಳಗೆ ಪಾಠವಾಗಲೆಂದು ನಿಟ್ಟುಸಿರಿಡುತ್ತೇನೆ
ನನ್ನೊಳಗಿನ ಮಾತುಗಳಿಗೆ
ಅವ್ವನ ರೊಟ್ಟಿ, ಅಪ್ಪನ ಬೆವರ ಹನಿ ಮತ್ತು
ಕಲಿತ ಅಗಣಿತ ಅಕ್ಷರಗಳು ಸಾಕ್ಷಿ
ಎರಡಲ್ಲದ ಒಂದಕೆಳೆಸುವ ಬುದ್ಧ,ಬಸವ,ಬಾಪೂಗಳು
ನಮ್ಮೂರ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಾಡಿದ್ದು
ಅವ್ವನೋ, ಅಜ್ಜಿಯೋ ಅಕ್ಕರ ಕಲಿಸಿದ ಮಾಸ್ತರೋ…ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ
ಕಲಿಯದ ಅವ್ವ-ಅಪ್ಪ ಕಲಿಸಿ ಹೋದರು
ಕಲಿತ ನಾನು ಎದೆಯ ದನಿಗೆ ಮೂಕನಾಗಿ
ನನ್ನದಲ್ಲದ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ಗೋಣಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ;
ಮತ್ತೆಲ್ಲಿ ಬಂದಾನು ಬುದ್ಧ, ಬಿಡಿ!
ಸಂತೆಬೆನ್ನೂರು ಫೈಜ್ನಟ್ರಾಜ್, 9902935999
~ಟಿ.ಆರ್. ಪ್ರಕಾಶ ಭಾಗವತ, ಶಿರಸಿ
ಬರೋಬ್ಬರಿ ನಾಲ್ಕು ಎಕರೆ ಅಡಿಕೆ ತೋಟ ಸಮಾಧಿಯಾಗಿತ್ತು! ಆ ವರ್ಷದ ಮಳೆಗೆ ಅದೇನು ಆವೇಶ ಬಂದಿತ್ತೋ… ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಕೆಲವೆಡೆ ಭಯಂಕರ ಭೂಕುಸಿತವಾದ ಸುದ್ದಿಯಾಗಿ ವಾರ ಕಳೆದಿರಲಿಲ್ಲ; ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೊಡಗು, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಉತ್ತರಕನ್ನಡ, ಶಿಕಾರಿಪುರ ಹೀಗೆ ಕೆಲವೆಡೆಯೂ ಭೂಕುಸಿತದ ಭಯಾನಕ ಸುದ್ದಿಗಳು ಬರತೊಡಗಿತ್ತು. ಸುದ್ದಿ ವಾಹಿನಿಗಳು “ತಾವೇ ಮೊದಲು… ತಮ್ಮಲ್ಲೇ ಮೊದಲು” ಅನ್ನುತ್ತ ಗ್ರೌಂಡ್ ಝೀರೋದ ರಿಪೋರ್ಟ ಕೊಡುವಾಗ ಒಂದಷ್ಟು ಘಟನೆಯ ವಿಡಿಯೋಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಸುದ್ದಿಯ ಭಯಾನಕತೆಯನ್ನು ಉಲ್ಬಣಿಸುತ್ತ ಉಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಗುಡ್ಡಗಳ ಕಣಿವೆ ಕಿಬ್ಬುಗಳಲ್ಲಿ ಲಾಗಾಯ್ತಿನಿಂದ ಬದುಕು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡವರಿಗೆ ದಿನೇ ದಿನೇ ಅಷ್ಟಷ್ಟೇ ಉಸಿರುಗಟ್ಟತೊಡಗಿತ್ತು!
ತಿಂಗಳು ಕಳೆದರೂ ಬಾನ ಬೆಳಕು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡದ ಕಾರ್ಮೋಡ ಸುರಿಸಿದ ಮಳೆ ಹಿಂದಿನೆಲ್ಲ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮುರಿದಿತ್ತು. ಮುರಿದುಕೊಂಡು ಬಿದ್ದ ಮಳೆಗೆ ಮುರಿದ ಮನೆಗಳು, ಮನಸ್ಸುಗಳು ಕೊನೆಗೆ ಬದುಕೂ ಕೂಡ ಕೋಡಿಬಿದ್ದು, ಧುಮ್ಮಿಕ್ಕಿ ಬಂದ ಕೆನ್ನೀರಿಗೆ ಕೊಚ್ಚಿಹೋಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅನಾಮತ್ತಾಗಿ ಸರಿದ ಗುಡ್ಡಗಳು, ಅದೆಷ್ಟು ಜನರ ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿಸಿತ್ತೋ..! ವಾರ್ತೆ ನೋಡಿದವ ಅದೇ ಗುಂಗಿನಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಮಲಗಿದ್ದ ಅಪ್ಪ. ನಡುರಾತ್ರಿ ಸರಿದೆರಡು ತಾಸು ಕಳೆದಿರಬಹುದು, ದಿಂಬಿನಡಿ ಭೂಮಿ ಬಿರಿದ ಶಬ್ಧವಾಯ್ತು ಅನ್ನುತ್ತ ತಡಬಡಿಸಿ ಎದ್ದವ, ನಮ್ಮನ್ನೆಲ್ಲ ಕೂಗಿ ಕರೆಯುತ್ತ ಅಂಗಳಕ್ಕೋಡಿಸಿದ. ಗಾಢ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅಮ್ಮ, “ಅಷ್ಟು ಲಾಯ್ಕ್ ನಿದ್ರೆ ಬಂದಾಗ ಸತ್ರೂ ಗೊತ್ತಾಗದಿಲ್ಯಾಗಿತ್ತು… ಅದೆಂತಾ ನಮ್ನಿ ಕೂಗಿ ಎಬ್ಬಿಸಿದ್ರಪಾ…”ಅನ್ನುತ್ತ ಕಣ್ಣುಜ್ಜಿಕೊಂಡು ಹೆಜ್ಜೆ ಕಿತ್ತಿಡುತ್ತ ಅಂಗಳಕ್ಕೋಡಿ ಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಂತಳು. ಧಾರಾಕಾರ ಸುರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಮಳೆ ತುಸು ಬಿಡುವು ಕೊಟ್ಟಿತ್ತು. ತೆಂಗು, ಅಡಿಕೆ ಮರಗಳಿಂದ ಬುಡದ ಬಾಳೆ ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದ ಹನಿಗಳ ತಾಳಕ್ಕೆ, ಜೀರುಂಡೆಗಳ ಸಂವಾದಿನಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಅಣಕಿಸುವಂತಿತ್ತು. ಜೊತೆಗೆ, ಆ ನಡುರಾತ್ರಿ ಅಪ್ಪನ ಆತಂಕದ ಸುತ್ತ ಕವಿದ ಭಯಾನಕ ಕತ್ತಲು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಭೀತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತ್ತು!
“ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಎಲ್ಲೋ.. ಭೂಮಿ ಬಾಯಿಬಿಟ್ದಂತೂ ಖರೆ…” ಅಪ್ಪ ಅವನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಹಲುಬಿದ. “ನಿಮಗೆ ವಾರ್ತೆ ನೋಡಿದ್ದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿಪ್ಪು… ಕಾಡಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೊ ದೊಡ್ಡ ಮರ ಮುರದು ಬಿದ್ದಿಪ್ಪು… ಅಷ್ಟೆಯಾ” ಅನ್ನುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅಮ್ಮನತ್ತ ಕೈ ತೋರಿ ತಡೆದ ಅಪ್ಪ, ತೋಟದ ಕಡೆ ಕಿವಿ ಕೊಟ್ಟು ಆಲಿಸತೊಡಗಿದ. ಕೆಲ ಸಮಯ ಹಾಗೇ ನಿಂತಿದ್ದ ಅಪ್ಪನಲ್ಲಿ “ಮತ್ತೆ ಬ್ಯಾಟ್ರಿ ತಗಂಡು ತೋಟಕ್ಕೆ ಹೋಪುದ್ ಬ್ಯಾಡ ಈಗ! ಎಂತಾ ಆಯ್ದಿಲ್ಲೆ… ಬೆಳಗೆ ನೋಡುವ” ಅಂದ ಅಮ್ಮ ಬಿರಿಬಿರಿನೆ ಮನೆ ಹೊಕ್ಕೇ ಬಿಟ್ಟಳು. ಆ ರಾತ್ರಿ ಅಪ್ಪನ ನಿದ್ರೆ ಹಾರಿಹೋಗಿತ್ತು. ಬೆಳಗಾಗುವ ತನಕ ಒಂದಾದ ಮೇಲೊಂದು ಕವಳ ಜಗಿಯುತ್ತಲೇ ಕುಳಿತಿದ್ದವ ನಸುಕು ಇಣುಕುತ್ತಿದ್ದಂತೇ ತೋಟದೆಡೆ ಧಾವಿಸಿದ್ದ.
ಅಷ್ಟು ಹೊತ್ತಾದರೂ ಮರಳಿ ಬರಲೆ ಇಲ್ಲ ಅಪ್ಪ. ಆತಂಕದಿಂದಲೆ ಅಮ್ಮ ತೋಟದೆಡೆ ಓಡಿದ್ದಳು. ದೂರದಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕೈ ಹೊತ್ತು ಕುಳಿತಿದ್ದ. ಅಮ್ಮ ಧಾವಿಸಿ ಅಪ್ಪನ ಬೆನ್ನು ಸವರಿದಳು. ಎದುರು ಬಟಾ ಬಯಲಾದಂತೆ! ಬಾನು ಕಾಣತೊಡಗಿತ್ತು! ತಲೆ ಎತ್ತಿ ನೋಡಿದ ಅಮ್ಮ, “ರೀ… ನಮ್ಮ ತೋಟ ಎಲ್ರೀ..!?” ಅನ್ನುತ್ತಲೇ ಎದುರಿನ ದೃಶ್ಯ ಕಂಡು ಎದೆ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು “ಅಯ್ಯೋ ಭಗವಂತ…!!” ಕಿರುಚಿಕೊಂಡಳು! ಮುಂದಿನ ತಗ್ಗಿನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಎಕರೆ ಫಲ ಭರಿತ ಅಡಿಕೆ ತೋಟ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಯವಾಗಿತ್ತು. ಇವರಿದ್ದ ದಿಬ್ಬದ ಇನ್ನೊಂದೆಡೆಯ ಕಾಡಿನ ಗರ್ಭವೇ ಪಾತವಾದ ಹಾಗೆ ಕೆಂಜವಳು ಕಾರಿದ ಮಣ್ಣು ಜಾರುತ್ತ, ಕದಡುತ್ತ, ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನೆಲ್ಲ ಆಪೋಶನ ಮಾಡಿತ್ತು. ಬಾನೆತ್ತರಕೂ ನಿಂತು ಬಿಸಿಲಿಗೆ ತಡೆಗೋಡೆಯಂತಿದ್ದ ಆ ಕಾಡು, ಕದಡಿದ ಪರಿ ಭೀಭತ್ಸವಾಗಿತ್ತು! ಪ್ರಕೃತಿಯ ಕ್ರೌರ್ಯದ ಕೆಂಜರುಗಿನಿಂದ ಒಂದೊಂದು ಅಡಿಕೆ ಮರ,ಗಿಡಗಳನ್ನೂ ಹೊಸಕಿ ಕೊಂದ ಗುಡ್ಡದ ಮಣ್ಣು ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಕಲಸಿದಂತಾಗಿತ್ತು!! ತಮ್ಮ ಹರಯವನ್ನೆಲ್ಲ ಎರೆದು ನೆಟ್ಟು ಬೆವರುಣಿಸಿ ಬೆಳೆಸಿದ ಅಡಿಕೆ ತೋಟವೆ ಅವರ ಬದುಕು! ಅವರ ಸಾಧನೆ! ಒಂದಿರುಳು ಕಳೆಯುವದರೊಳಗೆ ಬಯಲಾದ ದಿಗ್ಭ್ರಮೆ ಅವರನ್ನು ಆವರಿಸಿತ್ತು. ಉಸಿರಾಟವನ್ನೂ ಮರೆತವರಂತೆ ಶೂನ್ಯದ ವಶವಾಗಿಹೋಗಿದ್ದರು!!
ಕಾಲಡಿಯ ನೆಲ ಕುಸಿಯುವುದೆಂದರೆ… ನಂಬಿದ ನೆಲವೇ ಬದುಕನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವುದೆಂದೇ ಅರ್ಥ? ಅಪ್ಪ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ; “ಅಡಿಕೆ ಮರಗಳೂ ಕೂಡ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಆಸರೆಯೆ…, ಹಾಗಾಗಿ ಅವೂ ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಂತೆಯೇ..!” ಎಸ್ಎಸ್ಎಲ್ಸಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೂ ಮುನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಕಳಕೊಂಡಾಗ ಒಟ್ಟಿಗೇ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೂ ಎಳ್ಳು ನೀರು ಬಿಟ್ಟವ ಅಪ್ಪ. ಅಜ್ಜ ಮಾಡಿದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೆಚ್ಚಿಕೊಂಡ. ಕರೆದಲ್ಲಿ ಕೂಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತ, ಹೋದಲ್ಲಿ ಬೇಡಿ ಪಡೆದ ಅಡಿಕೆಗಳನ್ನು ನಾಟಿಮಾಡಿ ಗಿಡವಾಗಿಸುತ್ತ… ನೋಡ ನೋಡುತ್ತ ನಾಲ್ಕು ಎಕರೆಗೂ ತೋಟ ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದ. ಹೊಸದಾಗಿ ಫಸಲು ಕಾಣಿಸುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಸೋದರ ಸಂಬಂಧಿ ನೆಂಟಸ್ತಿಕೆ ಕುದುರಿಸಿ ಲಗ್ನ ಮಾಡಿಸಿದ್ದ. ಹಿಂಗಾರದ ಹೊಡೆಯುಬ್ಬಿ ಅರಳುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅಮ್ಮ ಹೊಟ್ಟೆಯೊಳಗೆ ನನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸಂಭ್ರಮಿಸಿದ್ದಳು. ಅಪ್ಪನ ಬದುಕು ಸುಂದರ ಚಿತ್ರವಾಗಿ ಬಣ್ಣ ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿತ್ತು.
*
ಹಲವು ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಭೂಕುಸಿತದ ಸಚಿತ್ರ ವರದಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದವು. ಸರಕಾರಿ ವಾಹನಗಳು ಓಡಾಡಿದವು. ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಷ್ಟವನ್ನು ಅಂದಾಜಿಸಿದರು. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ ಸಾಂತ್ವನವನ್ನು ಹೇಳಿದರು. ಪರಿಹಾರದ ಭರವಸೆ ನೀಡಿ ಹೋದರು. ನೆಂಟರಿಷ್ಟರು ಧಾವಿಸಿ ಮೈಮುಟ್ಟಿ “ ಹೋಗಿದ್ದು ತೋಟ ಮಾರಾಯ… ಅಂಥ ತೋಟ ಇನ್ನೂ ನಾಲ್ಕು ಮಾಡ್ಲಕ್ಕು.. ಕೊಡಗಿನ ಹಾಗೆ ಮನೆ ಮೇಲೆ ಗುಡ್ಡ ಬಂದಿದ್ರೆ…!?” ಪರಿಶ್ರಮವನ್ನೆ ತಪವಾಗಿಸಿಕೊಂಡವನ ಸ್ಥೈರ್ಯವನ್ನೂ ಸಹ ಜನರ ಹಗುರವಾದ ಮಾತುಗಳ ಜರುಗು ಅಡಗಿಸತೊಡಗಿತ್ತು!. ಅಂತೂ ಇದೇ ರೀತಿ ತಿಂಗಳು ದಾಟಿತ್ತು.
ಅಪ್ಪ, ತಹಶೀಲ್ದಾರರ ಕಛೇರಿಗೆ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಅಂದಾಜು ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯದಂತೆ ಮೂರು ಕೋಟಿಯ ನಷ್ಟ! ಕನಿಷ್ಟ ಎರಡು ಕೋಟಿಯಾದರೂ ಪರಿಹಾರ ಬಂದೇ ಬರುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ಆಶ್ವಾಸನೆ! ತಹಶೀಲ್ದಾರು ತುಂಬಾ ಬ್ಯೂಸಿ. ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಒಂದಿಲ್ಲೊಂದು ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪ. ಪ್ರವಾಹ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಭೇಟಿಮಾಡುವುದೇ ಹರ ಸಾಹಸ. ಪಟ್ಟು ಬಿಡದ ಅಪ್ಪ, ಪರಿಹಾರ ಕಾಣುವ ಹಠತೊಟ್ಟಿದ್ದ. ಆ ದಿನ ಅಂತೂ ತಹಶೀಲ್ದಾರರ ಭೇಟಿಯಾಗಿತ್ತು. “ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ಪೃಕೃತಿ ವಿಕೋಪ ನಿಧಿ” ಅಲ್ಲಿ ಮೊತ್ತ ಹೆಚ್ಚೋದಿಲ್ಲ… ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದಷ್ಟೂ ಬರುವ ಪರಿಹಾರ ಕಡಿಮೆಯೇ ಆಗೋದು…. ನೋಡೋಣ ನಿಮ್ಮದನ್ನ ಸ್ಪೆಶಲ್ ಕೇಸ್ ಅಂತ ಕನ್ಸಿಡರ್ ಮಾಡಿ ಕಳಿಸಿದ್ದೀನಿ…. ಎರಡು ಕೋಟಿಯಾದರೂ ಬರಬೇಕು” ಅಂದು ಕಳುಹಿಸಿದ್ದರು. ಆ ದಿನ ಅಪ್ಪ ಕೊಂಚ ಸಮಾಧಾನದಲ್ಲಿದ್ದ. ಆದರೆ, ಆಗಲೇ ಊರು ಬಿಡುವ ನಿರ್ಣಯ ಮಾಡಿದ್ದ!
“ಗುಡ್ಡದ ಕೃಷಿ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ಕಣಿವೆಯ ಕೃಷಿ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ…. ಬಯಲು ಕೃಷಿಮಾಡಿದವರಿಗೆ ಗುಡ್ಡವು, ಕಣಿವೆಯೂ ಒಗ್ಗೋದಿಲ್ಲ” ಅನ್ನುವುದು ಅವರವರ ಕೃಷಿ ಬದುಕಿನ ಪಾಠ. ಹೀಗಾಗಿ, ಉಳಿದ ಯಾವ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನೂ ತಿಳಿಯದ ಅಪ್ಪ, ಮತ್ತೆ ತೋಟವನ್ನೇ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಯೋಚಿಸತೊಡಗಿದ್ದ. ವೃದ್ದಾಪ್ಯದ ಬಾಲ್ಯಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅಪ್ಪನಿಗೆ ಆ ಧೈರ್ಯ ಹೇಗೆ ಬರತೊಡಗಿತು? ಶ್ರಮವೇ ಜೀವನವಾದವನ ಸ್ಥೈರ್ಯವನ್ನು ಸಮಾಧಿ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಇಂತಹ ಭೂಕುಸಿತದಿಂದಲೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ! ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ತೋಟ ಮಾಡುವ ನಿರ್ಧಾರ, ಆಘಾತವನ್ನು ಮರೆಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವೂ ಆದೀತು! “ಇನ್ನು ಈ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ತೋಟ ಗೀಟ ಬ್ಯಾಡ… ಪರಿಹಾರ ಬಂದರೆ ಬಡ್ಡಿಗಿಟ್ಟು ಜೀವನ ಮಾಡುವ…ಸಾಕು” ಅಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯಿಸಿದ್ದಳು.
*
ಫಸ್ಟ್ ಪಿಯುಸಿಯಲ್ಲಿ 97% ಮಾಡಿದ್ದ ನನ್ನನ್ನು ಅಪ್ಪ ಪುಟ್ಟ ಮಗುವಿನಂತೆ ಮುದ್ದಾಡಿದ್ದ. ನನ್ನ ಓದಿನ ಬಗ್ಗೆ ಅಮ್ಮ ಅಷ್ಟು ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಮನೆ, ಹೊಲ ನೋಡಿಕೊಂಡು ಮಗ ಜೊತೆಗಿರಲಿ ಅನ್ನೋದು ಅವಳ ಆಸೆ. ಆದರೆ ಅಪ್ಪ, ಸರ್ವಸ್ವವನ್ನೂ ಧಾರೆ ಎರೆಯಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದ. ತನ್ನ ಹಾಗೆ ಕೃಷಿ ನಂಬಿ, ಆರಕ್ಕೇರದ ಮೂರಕ್ಕಿಳಿಯದ ತ್ರಿಶಂಕು ಸ್ಥಿತಿ ಮಗನಿಗೆ ಬೇಡ ಅನ್ನುತ್ತಿದ್ದ. ಕೃಷಿಯನ್ನು ನಂಬಿದ ತನಗೆ ಈ ನಾಲ್ಕು ಎಕರೆಯೇ ಆಸ್ತಿ; ಉನ್ನತವಾಗಿ ಓದಿದವನಿಗೆ ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚವೇ ಆಸ್ತಿ: ಅನ್ನುತ್ತಿದ್ದ. ಅಪ್ಪ ಆಡುತ್ತಿದ್ದ ಮಾತುಗಳೇ ಹಾಗೆ; ನಾನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಮೋಟಿವೇಟ್ ಆಗುತ್ತಿದ್ದೆ. ಆದರೆ, ಸೆಕೆಂಡ್ ಪಿಯು ಆರಂಭವಾಗಿ ಇನ್ನೂ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳು ಕಳೆದಿರಲಿಲ್ಲ…, ಕುಟುಂಬ ತಲ್ಲಣಿಸಿಹೋಗಿತ್ತು!
ಅಪ್ಪ, ಆದಾಯವೇ ಇಲ್ಲದ ಕುಟುಂಬದ ಯಜಮಾನನಾಗಿದ್ದ. ಕೂಡಿಟ್ಟ ಹಣ ದಿನೇ ದಿನೇ ಕರಗುತ್ತಿತ್ತು. ನನ್ನ ಓದಿಗೆ ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್ ಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಅಪ್ಪನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಕಣ್ಣೆದುರಿತ್ತು; ಕೇಳುವ ಧೈರ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಪ್ಪ, ದಿನ‌ಬೆಳಗಾದರೆ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಮನೆಗೆ ಮರಳುವಾಗ ಅಪ್ಪನ ಮುಖ ಬಾಡಿರುತ್ತಿತ್ತು. ನನ್ನ ಕರುಳು ಚುರ್ ಅನ್ನುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಕೇಳುವುದೇನನ್ನು? ಎಲ್ಲವೂ ತಿಳಿದ ಸಂಗತಿಯೆ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತು ಕಡಿಮೆಯಾಗತೊಡಗಿತ್ತು. ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹಸಿದು ಬಂದ ಅಪ್ಪನಿಗೆ ಊಟ ಬಡಿಸುವಾಗ ಅಮ್ಮ ಸೆರಗಿನಿಂದ ಕಣ್ಣೊರೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಅದೆಷ್ಟು ಬಾರಿ ನೋಡಿದ್ದೆನೋ! ಮಾತನಾಡಲು ಬಾಯ್ತೆರೆದರೆ, ಮೊದಲಾಗಿ ಕಣ್ಣೀರು ಇಳಿಯುವುದನ್ನು ಅದೆಷ್ಟು ಸಲ ಕಂಡಿದ್ದೆನೋ! ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷ ಅಮ್ಮನ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ನೀರೂರದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡ ಅಪ್ಪನೆದುರು ಅಳು ನುಂಗಿ ನಡೆವ ಅಮ್ಮ, ಮರೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖಕ್ಕೆ ಸೆರಗೊತ್ತಿ ಬಿಕ್ಕುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅಪ್ಪನ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಅದಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿರಲಿಲ್ಲ! ಸದಾ ಪ್ರೀತಿ ವಿಶ್ವಾಸದ ಮಾತುಗಳೇ ಮುಂದಾಗಿದ್ದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನೀರವ ಮೌನ ಆವರಿಸಿತ್ತು. ಅಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಓದುವುದಕ್ಕಿಂತ ಎಲ್ಲಿಯಾದರೂ ಕೆಲಸ ಹುಡುಕಿ ಅಪ್ಪನಿಗೆ ನೆರವಾಗುವ ಯೋಚನೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಭೂಕುಸಿತವಾಗಿ ಆರು ತಿಂಗಳಾದರೂ ಪರಿಹಾರ ಕೈ ಸೇರಲಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಮೊದಲ ಸೆಮಿಸ್ಟರ್ ರಿಸಲ್ಟ್ ಬಂದಿತ್ತು. ಅಪ್ಪ ವಿಚಾರಿಸಿದ. ಮಾರ್ಕ್ಸ್ಕಾರ್ಡ ತೋರಿಸಿದೆ. ನೋಡಿದವ ಒಂದೂ ಮಾತನಾಡದೆ ನಿರ್ಭಾವದಿಂದ ನನ್ನ ಮುಖ ನೋಡಿ ನಿಟ್ಟುಸಿರಿಟ್ಟ. “ಅಪ್ಪ, ಏನಾದ್ರೂ ಹೇಳು” ಅಂದೆ. “ಹೇಳೋದೇನು ಮಗನೆ… ನೀನೂ ಮನೆ ಸದಸ್ಯ. ನಡೆದ ಘಟನೆ ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನೂ ಹಾಳು ಮಾಡಿದ್ದು ಸಹಜ…” ಅನ್ನುತ್ತ ಕಣ್ಣೊರೆಸಿಕೊಂಡ. “ಅಪ್ಪ, ಎಲ್ಲಾದ್ರೂ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರ್ತೆ” ಅಂದೆ. ಅಪ್ಪನ ಗಂಟಲುಬ್ಬಿತು. ತುಟಿ ಅದುರತೊಡಗಿತು. “ಮಗಾ, ಒಂದು ಆಸ್ತಿ ಮಣ್ಣಾತು… ನಮಗಿರೋ ಇನ್ನೊಂದು ಆಸ್ತಿ ನೀನು. ನಿನ್ನ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಮಣ್ಣು ಮುಚ್ಚದೆ ಇರಲಿ” ಗದ್ಗದಿಸಿದ. ಆ ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಅಪ್ಪನನ್ನು ತಬ್ಬಿ ಸಂತೈಸಿದ್ದೆ. ಅಪ್ಪ ಮಗನಾಗಿದ್ದ!
ತುಂಬಿನಿಂತ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಅಪ್ಪನ ಅಂಜಲಿಯನ್ನು ಅಮ್ಮ ತನ್ನ ಒಡವೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿಸಿದ್ದಳು. ಹೇಗೂ ಎರಡು ಕೋಟಿ ಪರಿಹಾರ ಬಂದೇ ಬರುತ್ತದೆ ಅನ್ನುವ ವಿಶ್ವಾಸ ಅಪ್ಪನಿಗಿತ್ತು. “ಜೀವ ಉಳಿದ್ರೆ ಜೀವನ; ಜಾರೋ ಗುಡ್ಡ, ಮನೆ ಮೇಲೆ ಬರೋತನ್ಕ ಕಾಯೋದ್ ಹ್ಯಾಗೆ?” ಅನ್ನುತ್ತಿದ್ದವ ಬೇರೆಡೆ ಜಮೀನು ಮನೆ ಖರೀದಿಸಿಯೇ ಬಿಟ್ಟ! ಅಪ್ಪ, ಮೊದಲ ಸಲ ಸಾಲಗಾರನಾದ. ನಾನು ಸಿಇಟಿ ಬರೆದು ಎಜ್ಯುಕೇಶನ್ ಲೋನ್ ದೊರೆತು ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್ ಸೇರಿಕೊಂಡೆ.
ಗುರುತು ಪರಿಚಯವಿಲ್ಲದ ಊರ ಹೊಸ ಜಮೀನಿನ ಒಂದೆಕರೆ ಅಡಿಕೆ ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡಿದ್ದ ಅಪ್ಪ. ಬಂದ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಸಾಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಿತ್ತು. ಇನ್ನು ತೋಟ ಗೇಯಿಸೋದು ಹೇಗೆ…, ಸಂಸಾರ ಮತ್ತವನ ಅಲೆದಾಟಗಳ ಖರ್ಚು ನಿಭಾಯಿಸೋದು ಹೇಗೆ? ಅಮ್ಮನಿಗೂ ಗುಟ್ಟು ಕೊಡದ ಅಪ್ಪ, ಕರೆದಲ್ಲಿ ಕೂಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗತೊಡಗಿದ್ದ. ಆಘಾತಕ್ಕೆ ಜಗ್ಗಲಿಲ್ಲ.., ಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಬಗ್ಗಲಿಲ್ಲ.. ಅಪ್ಪ, ಎಂದೂ ಬದುಕಿಗೆ ಬೆನ್ನು ತೋರಿದವನೇ ಅಲ್ಲ…! ಆದರೆ, ನಾನು ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಗಬೇಕೆಂದು ಕನಸುಕಂಡಿದ್ದ; ಅದು ನನ್ನಿಂದಾಗಲಿಲ್ಲ, ನೀಟ್ ಅಂಕ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಡೊನೇಶನ್ ಸೀಟ್ ಸಾಧ್ಯವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಬೇಡವೆಂದೆ. ಅಪ್ಪ ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ತನ್ನ ಹೆಗಲಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡು ಖಿನ್ನನಾದ.
ಭೂಕುಸಿತವಾಗಿ ವರ್ಷ ಕಳೆದರೂ ಪರಿಹಾರವಿಲ್ಲ. ಅಪ್ಪ ಸೋಲತೊಡಗಿದ್ದು ಅವನ ನಡುಗುವ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ದೂರದಿಂದಲೆ ಧೈರ್ಯ ತುಂಬುತ್ತಿದ್ದೆ. ಮೊದಮೊದಲು ಪ್ರತಿದಿನ ಫೋನಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಅಪ್ಪ, ಕೊನೆ ಕೊನೆಗೆ ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆಯೂ ಮಾತನಾಡದವನಾದ. ಅಪ್ಪ ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಜಾರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಅಮ್ಮನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಾಗಲೆಲ್ಲ ಅವಳು ಅಳುತ್ತಿದ್ದಳು. “ಅಪ್ಪ, ಇನ್ನು ಕೇವಲ ಮೂರು ವರ್ಷ… ಹೇಗಾದ್ರೂ ಸಹಿಸು” ಅಂದಿದ್ದೆ. “ಹುಂ..” ಅನ್ನುವಾಗ ಕಣ್ಣೀರು ಅಪ್ಪನ ಗಂಟಲು ಕಟ್ಟಿತ್ತು.
ಆ ದಿನ, “ಮಗಾ, ಪರಿಹಾರ ಬಂತೂ ಅಂತಾತು. ಏಳು ದಿನದೊಳಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಡಿಟೇಲ್ಸ್ ಕೊಡುಲೆ ನೋಟೀಸ್ ಮಾಡಿದ್ದ” ಅಪ್ಪ ಅವನಾಗಿ ಖುಷಿಯಿಂದ ಫೋನ್ ಮಾಡಿದ್ದ. ಲ್ಯಾಬ್ ನಲ್ಲಿದ್ದ ನನ್ನ ಸಂತೋಷಕ್ಕೆ ಪಾರವಿರಲಿಲ್ಲ. ಸಂಜೆ ತುಂಬ ಹೊತ್ತು ಅಪ್ಪನೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ್ದೆ. ಇನ್ನು ಕಷ್ಟದ ದಿನಗಳು ಕಳೆಯಿತು ಅಂದುಕೊಂಡೆವು. ಅಮ್ಮನ ಒಡವೆ ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಇರುವಲ್ಲಿಯೇ ಪುಟ್ಟದೊಂದು ಮನೆ ಕಟ್ಟುವುದು, ನನ್ನ ಮದುವೆ ಮಾಡುವ ತನಕದ ಆಸೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಅಪ್ಪ ಹೇಳಿಕೊಂಡ. ಪರಿಹಾರದ ಮೊತ್ತದ ಮೇಲೆ ನನಗೆ ಅನುಮಾನವಿದ್ದರೂ ಅಪ್ಪ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮಾತನಾಡಲಿ ಎಂದು ಕೇಳಿಸಿಕೊಂಡೆ. ಮಾರನೆಯ ದಿನವೇ ಅಪ್ಪ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಡಿಟೇಲ್ಸ್ ಕೊಟ್ಟು ಬಂದಿದ್ದ.
ತಿಂಗಳಾಗಿತ್ತು. ತುಂಬ ಗಾಬರಿಗೊಂಡು ಅಮ್ಮ ಫೋನ್ ಮಾಡಿದ್ದಳು. ಎಕರೆಗೆ ಹತ್ತು ಲಕ್ಷದಂತೆ ಪರಿಹಾರ ಜಮಾ ಆಗಿದ್ದನ್ನು ತಿಳಿದ ಅಪ್ಪ ತಹಶೀಲ್ದಾರರೆದುರು ಆವೇಶಗೊಂಡು ಮಾತನಾಡಿದ್ದಕ್ಕೆ ಆತಂಕಿತಳಾಗಿದ್ದಳು. ತಹಶೀಲ್ದಾರರು ತಮ್ಮ ಅಸಹಾಯಕತೆಯನ್ನು ತೋಡಿಕೊಂಡರೂ ಅಪ್ಪನ ಆವೇಶ ಇಳಿಯದೆ ಅಲ್ಲೇ ಕುಸಿದು ಬಿದ್ದು, ಸಧ್ಯ ಹತ್ತಿರದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನಡೆದಿದೆ ಎಂದೂ ಅಮ್ಮ ತಿಳಿಸಿದ್ದಳು. ನನ್ನ ಊಹೆ ತಪ್ಪಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅಪ್ಪ ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಅಂದೇ ಎಚ್ಚರಿಸಬೇಕಿತ್ತು ಅನ್ನಿಸಿತು. ಇನ್ನೇನೋ.. ಅನ್ನುವ ಗಾಬರಿಯಲ್ಲಿ ಬಸ್ ಬುಕ್ ಮಾಡಿ ಮನೆಗೆ ಹೊರಟಿದ್ದೆ.
ಕತ್ತಲು ಹರಿಯುವ ಮುನ್ನವೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದೆ. ಅಪ್ಪ ಮಲಗಿದ್ದ. ಪಕ್ಕ ಕುಳಿತು ಕೈ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡೆ. ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕಣ್ತೆರೆದ ಅಪ್ಪ ನನ್ನತ್ತ ನೋಡಿದ. ಕ್ಷಣವೆ ಕಣ್ಣಾಲಿಗಳು ತುಂಬಿ ಉರುಳಿದ ಎರಡು ಹನಿಗಳನ್ನು ದಿಂಬು ನುಂಗಿತು. ಎದೆ ಬಿಗಿದಂತಾಯಿತು. ಸಂಕಟ. ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನಮಾಡಿದ ಅಪ್ಪನ ಬೆನ್ನಿಗೆ ಕೈ ಇಟ್ಟೆ. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪನಿಗೆ ಧೈರ್ಯತುಂಬುವ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಅಪ್ಪ ಆಗಲೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಯೋಚಿಸಿಯಾಗಿತ್ತು. ಹೇಳಿದ: “ಮಗಾ, ಇನ್ನು ಮೈಮೇಲೆ ಸಾಲ ಇಟ್ಗಂಬಲಾಗ… ಮುಕ್ತಿ ಪಡೀತೆ”
ಅಪ್ಪ ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ. ತಿಂಗಳು ಕಳೆದೊಂದುದಿನ ಅಪ್ಪ ಫೋನ್ ಮಾಡಿ, “ಮಗಾ, ಋಣಮುಕ್ತನಾದೆ” ಅಂದ. ಪರಿಹಾರದ ಮೊತ್ತವನ್ನೆಲ್ಲ ಜಮೀನು ಖರೀದಿಸಿದ ಸಾಲಕ್ಕೆ ಜಮಾ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ. ಅಮ್ಮನ ಒಡವೆ ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳೋದು ಬಾಕಿ ಇದೆ ಅಂದಿದ್ದ. ಅದಕ್ಕೆ ಐದು ಲಕ್ಷ ಬೇಕಿತ್ತು. ಆ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸೋದು ಬೇಡ.. ಅದು ನನ್ನ ಹೆಗಲಿಗಿರಲಿ ಅಂತ ವಿಶ್ವಾಸ ತೋರಿದ್ದೆ. ಮೂರು ವರ್ಷ ಹೇಗೋ ಬಡ್ಡಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡರಾಯ್ತು ಅಂದಿದ್ದೆ. “ಆ ಭಾರ ನಿನ್ನದಲ್ಲ ಮಗಾ..” ಅಂದವ ಫೋನ್ ಕಟ್ ಮಾಡಿದ್ದ.
ಅಷ್ಟೆ. ಸೆಕೆಂಡ್ ಸೆಮಿಸ್ಟರ್ ಎಕ್ಸಾಮ್ ಮುಗಿಸಿ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ರಿಲ್ಯಾಕ್ಸ್ ಆಗಿದ್ದೆ. ಅನ್ನೌನ್ ನಂಬರಿನ ಕಾಲ್ ರಿಂಗುಣಿಸಿತು. ರಿಸೀವ್ ಮಾಡಿದರೆ, ಎದೆಯೊಡೆದ ಸುದ್ದಿ! ಅಪ್ಪ ಇನ್ನಿಲ್ಲ! ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಕೊಂಡಿದ್ದ!! ನಂಬಲಾಗಲಿಲ್ಲ.., ವಿಚಾರಿಸಿದರೆ ಫೋನ್ ಮಾಡಿದವ ದೂರದ ಸಂಬಂಧಿ. ಅಮ್ಮ ಮಾತನಾಡುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ! ಗುಡ್ಡದ ಮಣ್ಣೊಳಗೆ ಸಿಲುಕಿ ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿದಂತಾಗಿತ್ತು. ಅಪ್ಪ ಅನುಭವಿಸಿದ ಅಂಥದೇ ಶೂನ್ಯದ ವಶವಗಾಗಿ ಹೋಗಿದ್ದೆ!!
ಕ್ಷಣವೂ ತಡಮಾಡದೆ ಉಟ್ಟ ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬಸ್ ಹತ್ತಿದೆ. ಅಂತರಂಗ ವಿಹ್ವಲಗೊಂಡಿತ್ತು. ಆಳದಲ್ಲಿ ತಡೆಯಲಾಗದ ಸಂಕಟ! ಅದೆಷ್ಟು ಆಲೋಚನೆಗಳು..! ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳು..! ಉಮ್ಮಳಿಸುವ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತಲ ಪ್ರಪಂಚವೇ ಕಾಣುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ!! ಕ್ಷಣ ಕ್ಷಣಕ್ಕೂ ಹೆತ್ತವರಿಂದ ಅದೆಷ್ಟು ದೂರವಿದ್ದೇನೆ ಅನ್ನುವ ಅನುಭವ, ಸಾಗದ ದಾರಿ! ಅಂತೂ ಬಸ್ ಇಳಿದವನೇ.. ದಾರಿಯನ್ನೇ ನೋಡದೆ ಮನೆಯತ್ತ ಓಡಿದೆ. ನಿಶ್ಚಲ ಅಪ್ಪನ ಪಕ್ಕ ನಿರ್ಭಾವುಕಳಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಅಮ್ಮ ನನ್ನ ಕಂಡೊಡನೆ ಓಡಿ ಬಂದು ಬಿಗಿದಪ್ಪಿ ಕಣ್ಣೀರಿನ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ತೊಯಿಸಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದಳು!
ಎಲ್ಲ ಮುಗಿಯಿತೆನ್ನುವ ಭಾವದಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೆ, ಐಓ ಬಂದು ಅಪ್ಪನ ಕಿಸೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮುಚ್ಚಿದ ಲಕೋಟೆಯನ್ನು ನನಗೆ ಕೊಟ್ಟು, ನೋಡೋದಕ್ಕೆ ಹೇಳಿದರು. ಲಕೋಟೆಯ ಮೇಲೆ ನನ್ನ ಹೆಸರಿತ್ತು ಮತ್ತು ನಾನೇ ನೋಡಬೇಕೆನ್ನುವ ಅಪೇಕ್ಷೆ ಇತ್ತು. ನುಗ್ಗಿ ಬಂದ ಶೋಕವನ್ನು ತಡೆದು ಓಪನ್ ಮಾಡಿದೆ. ನನಗಾಗಿ ಬರೆದ ಪತ್ರ. ಅದು ಡೆತ್ ನೋಟ್ ಕೂಡ ಆಗಿತ್ತು. ಕೆಲವೇ ಶಬ್ದಗಳ ಬರಹವಿತ್ತು.
ಮಗನೆ,
ನನ್ನ ಸಾವಿಗೆ ನಾನು ಕಾರಣನಲ್ಲ; ಸರ್ಕಾರ ಕಾರಣ! ನೆಲವನ್ನು ನಂಬಿ ನಿಂತ ನಮ್ಮ ತೋಟವನ್ನ ನೆಲವೇ ನುಂಗಿತು… ಪರಿಹಾರದ ಭರವಸೆಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ನಂಬಿದ್ದ ನನ್ನನ್ನು ಸರ್ಕಾರವೇ ನುಂಗಿತು.
ನನ್ನ ಬದುಕಿಗೆದುರಾದ ಆಘಾತಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ನಿಲ್ಲುವಷ್ಟು ನನ್ನ ಜೀವನವಿರಲಿಲ್ಲ.. ಸೋತೆ! ನನ್ನಂತೆ ನೀನಾಗಬೇಡ. ಎದುರಾಗುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗಿಂತ ಬದುಕನ್ನು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ನೀನೇ ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಅಂತಹ ವಿಕೋಪಕ್ಕೆ ಸಿಗದ ಪರಿಹಾರ ರೈತನ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ನನ್ನ ಸಾವಿಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಐದು ಲಕ್ಷ ಕೊಡಬಹುದು. ಕೊಟ್ಟಲ್ಲಿ ಅಮ್ಮನ ಒಡವೆಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸು. ನನಗಾಗಿ ವ್ಯಥೆ ಬೇಡ. ನಿನ್ನಮ್ಮನಿಗೆ ನೀನೇ ಆಸರೆ.
ವಿದಾಯ….
*
ಮೂರು ವರ್ಷ ಕಳೆದಿದೆ. ತೋಟದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪನ ನೆನಪಿನ ಸಮಾಧಿ ಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ನನ್ನ ಮೊದಲ ಸ್ಯಾಲರಿಯಿಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ನೆನಪುಗಳು ದಟ್ಟೈಸಿತ್ತು. ಹಾಗೆ… ಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಕೈ ಇಟ್ಟು ತಲೆಯಾನಿಸಿದೆ. ಅಪ್ಪನ ಮಡಿಲ ಅನುಭವ!
***
-ಟಿ.ಆರ್. ಪ್ರಕಾಶ ಭಾಗವತ, ಶಿರಸಿ. 9902720407, 7019360579
ಸುದ್ದಿದಿನ ಪತ್ರಿಕೆ ಗೋವರ್ಧನರಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯ ಮಗು. ಅದಕ್ಕೀಗ ಐದು ವರ್ಷ. ಅನ್ನುವ ಭಾವದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಅನ್ನಿಸಿದ್ದನ್ನು ಹೇಳಬೇಕಾದ ಒಂದು ವಾಕ್ಯ; “ಹೆತ್ತಪ್ಪನ ಖುಶಿ, ಪತ್ರಿಕೆಯ ವಿಶೇಷಾಂಕದ ತುಂಬ ಬೆಳಕಿನ ಬೀಜ ಬಿತ್ತಿದೆ.”
ಅಕ್ಷರ ಕೃಷಿ ಕೂಡ ಸುಲಭದ್ದಲ್ಲ. ಅದರಲ್ಲಿಯೂ “ಬೆಳೆಯಬೇಕು” ಮತ್ತು “ಬೆಳೆಸಬೇಕು” ಅನ್ನುವ ಹೃದಯವಂತಿಕೆ ಕಾಣಸಿಗುವುದು ಅಪರೂಪ. ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಪತ್ರಿಕೆ ರಾಜ್ಯ ಸ್ತರೀಯ ದೀಪಾವಳಿ ವಿಶೇಷಾಂಕ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಮತ್ತು ಕಥೆ-ಕವಿತೆಗಳಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಏರ್ಪಡಿಸಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದು ಕೂಡ ಅಷ್ಟೇ ಅಪರೂಪ.
ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮವೆಂದರೆ, ಮೈಮೇಲೆ ಚೇಳುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯಸನ! ಆಗಾಗ ಕುಟುಕುವ ನಂಜುಣ್ಣುತ್ತಲೆ ವಿಷಕಂಠನಂತೆ ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞನಾಗಿ ದುಡಿಯುವ ಸಂಪಾದಕನ ಹೊಣೆ ಸಣ್ಣದಲ್ಲ! ಬೆರಳ ತುದಿಯಿಂದ ಜಗವ ತೆರೆಯುವ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಿನ ಪತ್ರಿಕೆ ನಡೆಸುವುದು ತುಂಬ ಸಾಹಸದ ಕೆಲಸ. ಅದನ್ನು ತಪವೆಂದುಕೊಂಡರೂ ಪರಿತಾಪ ತಪ್ಪಿದ್ದಲ್ಲ! ಹೀಗಿರುವಾಗ, ಜಿಲ್ಲಾ ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದು ತನ್ನ ಐದನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಇಂಥದೊಂದು ಜಿಗಿತ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿ! ಸಂಪಾದಕರ ಎದೆಗಾರಿಕೆಗೆ ಮೆಚ್ಚಲೇ ಬೇಕು!
ಉತ್ತರಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ “ಸುದ್ದಿದಿನ” ಸುದ್ದಿಮಾಡಿದ್ದು ಪ್ರಾಯಶಹ ಈ ಕಥಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದಲೇ. ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಹೆಸರು ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದೆ ಅನ್ನುವುದು ನನ್ನ ಭಾವನೆ. ಕಥಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಕಥೆ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದ ನನಗೆ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಬಹುಮಾನ ಬಂತು. ಅದು ನನಗೂ ಸಮಾಧಾನಕರವೆನ್ನಿಸಿದ್ದು, ತೀರ್ಪುಗಾರರ ಮೊದಲ ಮೂರು ಕಥೆಗಳನ್ನು ಓದಿದಾಗ! ಬಹುಶಹ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿದವರ ಅನುಭವವೂ ಹೀಗೆಯೇ ಇರಬೇಕು. ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸತನವಿದೆ, ಚಿಂತನೆ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಯುದ್ಧವಾಗಿಲ್ಲ ಅನ್ನುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟ! ಈ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪುಗಾರರೂ ಕೂಡ ಅಭಿನಂದನಾರ್ಹರು. ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಅನುಭವವಾಗುವುದಿದೆ. ತತ್ವ ಮತ್ತು ಸತ್ವಾಧಾರಿತ ನಿಲುಮೆಯ ಸಂಪಾದಕರಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರವೇ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಸುಹೃದ ಅನುಭವ ನನಗಂತೂ ಆಗಿದೆ.
ವಿಶೇಷಾಂಕ ಕೈಸೇರಿದ ದಿನದಿಂದ ಮೂರ್ನಾಲ್ಕು ದಿನ ಅದರಲ್ಲಿಯೇ ಮುಳುಗಿದ್ದೆ. ಅಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅದು ನನ್ನನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿತು. ವರ್ತಮಾನದ ಓದುಗ ವಲಯ ಇಷ್ಟಪಡುವಂತಹ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನೇ ಪಾಕಗೊಳಿಸಿ ಬಡಿಸಿದ ಮೃಷ್ಟಾನ್ನದಂತೆ ಲೇಖನಗಳು, ಸಂದರ್ಶನಗಳು, ವ್ಯಕ್ತಿ ಪರಿಚಯಗಳು, ವೈಚಾರಿಕ ಪ್ರಬಂಧಗಳು ನಡುನಡುವೆ ಕವಿತೆಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಮುದನೀಡುವಂತಿದ್ದರೆ ಇಡೀ ವಿಶೇಷಾಂಕದ ಮುನ್ನುಡಿಯಂತಿರುವ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಒಂದಂಗುಲ ಮೇಲೆನ್ನಿಸಿ ಆಪ್ತವೆನ್ನಿಸಿತು.
ಗೋವರ್ಧನ ಗಿರಿಯವರ ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಧೋರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯಿದೆ. ಅವುಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಉತ್ತುಂಗವಾಗಿದೆ. ಸಂಪಾದಕರ ಅಂತರಂಗವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಿದ ಭಾವಕ್ಕೆ ತಲೆ ತೂಗಿದೆ. ಅವರ ಕ್ಷಮತೆ, ಹೊತ್ತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ, ಸಂಚಿಕೆಯ ಪ್ರತಿ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿದೆ. ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದೆಡೆ ಅವರಿಗೆ ಗಂಭೀರತೆ ಇದೆ. “ದೇವನಗರಿ ಸುದ್ದಿದಿನ” ಪತ್ರಿಕೆ, ಸಮಾಜದೆದುರಿನ ಕನ್ನಡಿಯಾಗಬೇಕು ಅನ್ನುವ ಅವರ ಹಂಬಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯಿದೆ. ಆ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿಯೇ ವಿಶೇಷಾಂಕದ ಒಂದೊಂದೂ ಪುಟವನ್ನೂ ಅವರು ಅಳೆದು ತೂಗಿ ಕಾಳಜಿಯಿಂದ ಓದುಗರಿಗೊಪ್ಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರವರ ಆಸಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಒಂದಿಲ್ಲೊಂದು ಓದಿನ ಸಖ್ಯವನ್ನು ಹೊತ್ತಿಗೆ ಒದಗಿಸಿದೆ.
ಇನ್ನು, ಕಿರೀಟದೊಳಗಿನ ಮುತ್ತುಗಳಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳು ಸಂಚಿಕೆಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಮೆರಗು ನೀಡಿವೆ. ಮುಖಪುಟದ ರೂಪದರ್ಶಿಯ ಸಹಜ ಸೌಂದರ್ಯ ಕಣ್ಣೆಳೆಯುವಂತೆ, ವಿಶೇಷಾಂಕ ಇಡೀಯಾಗಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದೆ ಅನ್ನುವಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನವಿಲ್ಲ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಗೋವರ್ಧನರ ಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಸಮಯ ಇಲ್ಲಿ ಸಾರ್ಥಕವಾಗಿದೆ.
ಅಭಿನಂದನೆಗಳು ಗೋವರ್ಧನ ಗಿರಿ ಹಾಗೂ ಅವರ ತಂಡಕ್ಕೆ.
–ಟಿ.ಆರ್. ಪ್ರಕಾಶ ಭಾಗವತ, ಶಿರಸಿ. 9902720407, 7019360579
